Waarom een kaars buiten anders brandt
Buiten heeft een vlam geen wanden om zich achter te verschuilen. Binnen staat de lucht vrijwel stil en brandt een kaars recht omhoog; op een terras beweegt de lucht bijna altijd, ook op een avond die windstil lijkt. Warme lucht die van de tegels opstijgt is al genoeg om een vlam te laten flakkeren.
Dat flakkeren kost was. Een vlam die heen en weer beweegt smelt de rand aan één kant weg, en dan loopt de kaars scheef leeg. Een glazen cilinder om de kaars heen lost dat op, en dat is precies waarvoor een windlicht bedoeld is.
Het tweede verschil is de achtergrond. Binnen kaatst kaarslicht terug van muren en plafond. Buiten verdwijnt het licht de tuin in en zie je alleen de vlam zelf, niet wat hij verlicht. Daarom heb je er buiten meer nodig dan je zou denken.
De plek bepaalt of de vlam blijft staan
De hoek van het terras waar je een windlicht neerzet, doet meer voor het resultaat dan de maat van het windlicht. Onderstaande tabel zet de vijf plekken naast elkaar die op vrijwel elk terras voorkomen.
| Plek | Wat er misgaat | Wat helpt | Hoogte kaarslicht |
|---|---|---|---|
| Midden op de eettafel | Vlam op ooghoogte van iedereen die zit, je kijkt langs elkaar heen | Laag houden of naast de tafel zetten | 20 tot 30 cm boven het blad |
| Op de rand van de tafel | Wordt omgestoten bij het doorgeven van schalen | Vaste plek naast het bord, niet in de looplijn | 20 tot 30 cm boven het blad |
| Op de tegels langs de looproute | Voetzoekers en tassen, en de vlam zit in de trekwind langs de gevel | Tegen een muurtje of plantenbak aan | 0 tot 40 cm |
| Op een muurtje of vensterbank | Vaak precies waar de wind om de hoek slaat | Windlicht met hoge glaswand kiezen | 40 tot 90 cm |
| Op een standaard naast de zithoek | Te licht van gewicht, valt om bij aanstoten | Zwaardere voet, uit de looplijn | 50 tot 70 cm |
De regel achter die tabel: kaarslicht buiten hoort net buiten de plek waar mensen bewegen. Bij het inrichten van een zithoek buiten is dat dezelfde afweging als bij een salontafel binnen, alleen zijn de looplijnen breder.
Hoeveel windlichten heeft een terras nodig
Meer dan één, altijd. Een enkele kaars op een terras van vier bij vier meter verlicht de tafel en verder niets, en de rest van de ruimte wordt daardoor juist donkerder dan zonder. Je oog stelt zich in op de vlam en ziet de randen niet meer.
Reken op een lichtpunt per zitplek en één punt aan de rand van het terras, weg van de tafel. Dat laatste punt is het belangrijkste: het maakt de omvang van de buitenruimte zichtbaar, zodat het terras niet stopt bij de tafel. Bij een lange smalle stadstuin zet je dat punt op de verste hoek.
Kaarslicht alleen is buiten zelden genoeg om iets bij te kunnen doen, zoals inschenken of opscheppen. Combineer het daarom met één zwak elektrisch punt, bijvoorbeeld bij de deur. Hoe je die vaste buitenverlichting opbouwt staat in het stuk over buitenverlichting bij voordeur en terras.
Hoog of laag zetten
Laag licht maakt een ruimte kleiner en intiemer, hoog licht maakt hem overzichtelijk. Buiten wil je meestal het eerste, en daarom werkt een windlicht op tafelhoogte of lager beter dan iets wat boven je hoofd hangt. Precies die keuze maken hotels ook: in het artikel over wat je van een hotelkamer leert staat waarom daar bijna nooit één grote lamp aan het plafond brandt maar een reeks kleine punten laag in de ruimte.
Voor een hoger punt bestaat wel een uitzondering: de overgang van terras naar tuin. Daar helpt het als er iets staat dat je op ooghoogte ziet, anders loopt de blik het donker in. Het windlicht Paige op houten standaard is met zijn 63,5 cm een vloermodel dat die overgang markeert, met een glazen cilinder op vier houten poten. Het mangohout van de standaard is geen buitenmateriaal, dus dit is een windlicht dat meegaat naar buiten en weer mee terug.
Glas, metaal en wat er blijft staan
Een glazen cilinder houdt wind tegen, maar hoe hoger het glas boven de vlam uitkomt, hoe beter dat werkt. Bij een kaars die tot vlak onder de rand komt heeft de wind alsnog grip. Het windlicht Crane brown large meet 24 bij 40 cm en heeft geribd glas in panelen met een donkere metalen rand, dus de vlam zit diep genoeg om rustig te blijven branden.
Metaal om het glas heen doet iets anders: het breekt het licht in vlakken. Bij het windlicht Shandy in brass antique, 31 cm hoog en 26,5 cm in doorsnee, zit een geometrische ijzeren omlijsting om de glazen cilinder, en die werpt patronen op het tafelblad zodra de kaars brandt. Op een tegelvloer buiten is dat effect sterker dan binnen op hout, omdat de ondergrond gladder is.
Geen van deze windlichten is opgegeven als weerbestendig. Behandel ze dus als binnenobjecten die 's avonds mee naar buiten gaan: regen laat kalkranden achter op glas, vocht in een houten voet trekt er niet vanzelf weer uit, en messing verkleurt buiten sneller. Welke uitvoeringen wél het hele seizoen buiten kunnen blijven, staat in de gids over een windlicht voor buiten kiezen.
Als het waait of miezert
Boven windkracht drie heeft doorzetten weinig zin. Een vlam in een open cilinder gaat dan uit of brandt zo onrustig dat de was over de rand loopt, en dat vlekt op een houten tafel. Zet de windlichten die avond aan de luwe kant van het huis, of laat ze binnen staan waar je ze door de pui heen ziet.
Miezer is een ander probleem: een druppel op heet glas kan het laten springen. Haal de kaars eruit voordat je naar binnen gaat en zet de cilinder ondersteboven, dan staat er de volgende ochtend geen laagje water in. Was die alsnog is uitgelopen, laat je eerst hard worden voordat je hem eruit haalt; hoe dat werkt staat in het stuk over kaarsvet uit een windlicht halen. De rest van het assortiment aan kandelaars en windlichten vind je in de shop.
