Welk windlicht kies je voor buiten? Wind, regen en vorst

Welk model windlicht blijft buiten branden?

Een hoog glas met een kaars die diep in het glas zit. Dat is buiten het enige criterium dat er echt toe doet, want de wind komt van opzij en van boven, en alleen glas dat boven de vlam uitkomt houdt hem tegen.

Een open schaal met een kaars erin dooft bij de eerste vlaag. Een halfopen model doet iets vervelenders: de vlam wordt scheef getrokken, de kaars smelt aan één kant weg en na een uur staat er een scheve stomp met een plas was ernaast. Het windlicht Danila van 26,5 cm hoog met getextureerd veiligheidsglas op een gouden ijzeren voet heeft een golvende bovenrand, en dat is precies de vorm waar je buiten op let: de kaars staat er laag in, met glas ruim boven de vlam.

Een tweede punt is de opening. Hoe wijder de opening in verhouding tot de hoogte, hoe meer wind erin kan draaien. Een smal, hoog glas werkt daarom beter op een winderig terras dan een breed, laag exemplaar, ook als dat lage model binnen mooier staat.

Waar het alsnog fout gaat: een windlicht pal naast een muur of een schutting. Daar valt de wind terug en ontstaat er een draaiing die de vlam juist onrustiger maakt dan midden op de tafel.

Welke materialen kunnen tegen regen?

Glas en gepoedercoat of geborsteld metaal, en verder eigenlijk niets. Regen zelf beschadigt glas niet, maar wat eronder zit bepaalt of het windlicht een seizoen meegaat.

Onbehandeld ijzer roest binnen een paar weken buitenlucht, en dat zie je terug als een bruine ring op de tegels waar het ding stond. Een gepoedercoate of gelakte laag houdt dat tegen, zolang die laag heel is. Een schilfer op de bodem, precies de plek waar niemand kijkt, is de plek waar de roest begint.

Natuurlijke materialen horen binnen te blijven. Het windlicht Sas van 32 cm met een jute voet en een brass antique rand is een mooi voorbeeld van iets wat je buiten juist niet zet: jute zuigt water op, blijft dagen vochtig en gaat schimmelen. Diezelfde jutevoet is binnen op een dressoir het aardigste detail van het hele object.

Kijk ook naar de bodem van het glas. Regen die erin blijft staan, maakt de kaars onbruikbaar en laat op een metalen voet vlekken achter. Bij een windlicht met een afneembaar glas is dat leeggieten in twee tellen gebeurd; bij een gelijmd model is dat lastiger. Is er toch was in gelopen, dan helpt de aanpak uit het stuk over kaarsvet uit een windlicht krijgen.

Kan een windlicht buiten blijven staan in de winter?

Nee, niet als er water in kan komen. Vorst is voor een windlicht gevaarlijker dan regen, want water dat in de bodem staat zet uit bij het bevriezen en drukt tegen het glas.

Bij dun sierglas is dat genoeg voor een barst. Veiligheidsglas verdraagt meer, maar ook daar geldt dat de combinatie van staand water en een nacht onder nul geen goed idee is. Zet het windlicht in de winter dus binnen, of leg hem op zijn kant onder een overkapping zodat er niets in blijft staan.

Er is nog een tweede vorstprobleem, en dat is het temperatuurverschil. Een ijskoud glas waar je meteen een brandende kaars in zet, krijgt binnen enkele minuten een groot verschil tussen de warme binnenkant en de koude buitenkant. Laat een windlicht dat buiten heeft gestaan daarom eerst een half uur op temperatuur komen voordat je hem aansteekt.

Voor de wintermaanden zelf geldt: een windlicht op het terras dat je één keer per week gebruikt, kun je beter binnen bewaren en er even neerzetten. Dat scheelt zowel vorstschade als het schoonmaakwerk van een winter aan groene aanslag.

Welke maat kies je voor de tuintafel, de vloer en de trap?

Op een tuintafel blijf je laag, op de vloer ga je juist hoog, en op een traptrede kies je iets breeds dat niet omvalt als je erlangs loopt.

Aan tafel telt elke centimeter, want je moet elkaar kunnen zien en er moeten ook nog schalen bij. Een windlicht dat lager blijft dan de schouders van wie er zit, werkt; alles daarboven zet je aan de kant van de tafel of ernaast. Datzelfde ruimtevraagstuk speelt bij de stoelen eromheen, want wat armleuningen aan tafelruimte kosten bepaalt hoeveel er van het blad overblijft.

Op de vloer begint alles bij nul, dus daar heb je hoogte nodig. Het windlicht Mayce van 81 cm, een cilindrisch vloerwindlicht van ijzer met een rookglazen bovenstuk komt op de grond uit op de hoogte van een lage bijzettafel, en dat is precies de hoogte waarop het licht nog iets doet in plaats van tussen de stoelpoten te verdwijnen.

Op een traptrede of de rand van een vlonder kies je een breed grondvlak boven hoogte. Een hoog, smal glas op een lat die net iets scheef ligt, valt sneller om dan je denkt. Hoe je die punten over een terras verdeelt zonder dat het een verlichte landingsbaan wordt, staat in het stuk over het plaatsen van windlichten. Het volledige aanbod kandelaars en windlichten is per hoogte te bekijken, wat die keuze een stuk sneller maakt.

Wat koop je erbij en wat sla je over?

Koop kaarsen die bij de diameter van het glas passen en sla de losse deksels en kapjes over.

Een kaars die te smal is voor het glas brandt een diep gat en dooft in zijn eigen was; een kaars die te dik is laat geen lucht langs en walmt. Buitenkaarsen met een dikke wand houden hun vorm beter in de wind dan gewone stompkaarsen.

Waxinelichtjes zijn buiten zelden de moeite waard. Ze branden een paar uur en de kleine vlam verdwijnt in een groot glas, waardoor je vooral het glas ziet en niet het licht. Wat een kandelaar wel en een waxinelichthouder niet doet, is uitgewerkt in de vergelijking van de kandelaar en de waxinelichthouder.

Wat je overslaat: decoratieve steentjes op de bodem van een buitenwindlicht. Ze zien er goed uit tot het gaat regenen, en daarna houden ze het vocht juist vast tegen de onderkant van de kaars.