Waaraan herken je een modern klassiek interieur?
Aan een klassieke vorm in een moderne dosering. De onderdelen komen rechtstreeks uit de klassieke woontraditie: symmetrie, bogen, een profiel langs een rand, spiegels met een echte lijst, messing, marmer en fluweel. Wat er modern aan is, is hoeveel ervan overblijft.
In een klassieke salon zit versiering op vier plekken tegelijk. Op het plafond een rozet, langs de vloer een hoge geprofileerde plint, om de spiegel een zware lijst, en in de tafelpoot een gedraaide vorm. In een modern klassieke kamer blijft daar één van over, meestal de lijst om de spiegel, en de andere drie worden vlak. Precies daardoor valt die ene vorm op.
Het tweede kenmerk is glans, en daarin gaat de stijl tegen bijna alles in wat de afgelopen jaren populair was. In japandi is mat de norm en valt hoogglans buiten het palet. Hier mag messing spiegelen, mag een steenachtig blad licht terugkaatsen en mag fluweel van kleur veranderen als je erlangs loopt. Een kamer waarin niets glimt, leest niet als modern klassiek maar als warm minimalisme.
Het derde is de opstelling. Meubels staan in paren en op een as, niet los verspreid over de kamer.
Wat is het verschil tussen klassiek, modern klassiek en modern?
Het verschil zit in drie dingen: hoeveel ornament er is, hoe streng de symmetrie is en waar het licht vandaan komt. Modern klassiek staat op alle drie in het midden, en dat is geen compromis maar een keuze per onderdeel.
| Klassiek | Modern klassiek | Modern | |
|---|---|---|---|
| Ornament | op meerdere vlakken tegelijk | op één vlak per wand | vrijwel afwezig |
| Symmetrie | ook in de kleine dingen | in de grote opstelling, details mogen los | bewust doorbroken |
| Palet | dieper: bordeaux, groen, goud | zand, taupe, gebroken wit, met zwart | wit en grijs, of juist fel |
| Metaal | messing en brons door de hele kamer | messing als accent naast zwart | chroom, aluminium of geen |
| Licht | één kroonluchter in het midden | meerdere lage punten plus één vast punt | ingebouwd en onzichtbaar |
| Textiel | zwaar, met patroon en franje | fluweel en linnen, effen | vlak geweven, mat |
De meest gemaakte denkfout staat in de eerste kolom: mensen kopen de klassieke onderdelen wél, maar in klassieke hoeveelheid. Een kamer met een geprofileerde plint, een gedraaide tafelpoot, een barokke spiegel en een kroonluchter is geen modern klassiek interieur, het is een klassiek interieur van na 2020. De stijl ontstaat pas bij het weglaten.
Andersom komt ook voor. Twee gouden objecten in een verder volledig strakke kamer maken er geen modern klassieke kamer van; dan blijven het twee accessoires. Er moet minstens één stuk zijn dat de vorm draagt: een spiegel, een console, een lampenpaar.
Symmetrie draagt de kamer, tot er een deur in die wand zit
Symmetrie werkt in deze stijl op het niveau van de opstelling, niet op het niveau van elk object. Twee dezelfde lampen aan weerszijden van een console is symmetrie; twee dezelfde vazen erbovenop is overdaad.
Neem de wand achter de bank of de wand in de eetkamer waar je vanuit de deur op uitkijkt. Zet daar één meubel in het midden, hang er iets boven en flankeer dat met twee gelijke lichtpunten. De console Dulce van 140 cm breed en 80 cm hoog doet dat werk met zijn drievoudige boogbasis: de boog is de klassieke verwijzing, de rest van het meubel is een vlak blok in travertinlook. Eén zo'n meubel per kamer is genoeg.
Nu de grens. Deze opstelling loopt vast zodra er iets in die wand zit dat niet in het midden staat: een deur, een raam, een radiator, een schuine hoek. Dan is de wand niet symmetrisch en wordt hij dat ook niet door er iets symmetrisch tegenaan te zetten. Kies in dat geval het optische midden van het vrije wandstuk in plaats van het midden van de wand, en laat het verschil zichtbaar zijn. Waarom dat beter uitpakt dan alles op de wandmaat centreren, staat in waarom je niet alles centreert. Wanneer symmetrie de kamer juist stijf maakt, staat in symmetrie of asymmetrie.
Het ornament is naar de rand verhuisd
In een modern klassiek interieur zit de versiering vrijwel altijd op een rand: een lijst om een spiegel, een profiel langs een blad, een band om een lampvoet, een rand om een dienblad. Het middenvlak blijft leeg.
Dat is ook waarom een spiegel in deze stijl zoveel doet. Een spiegel zonder lijst is een gat in de muur; een spiegel met een brede, bewerkte lijst is een object. De spiegel Loan van 80 bij 120 cm heeft een lijst van aluminium, ijzer en MDF met een grof gegoten oppervlak in brass antique, en die textuur vangt het licht anders dan het glas erbinnen. Op twee meter afstand zie je eerst de lijst en dan pas de spiegel, en dat is precies de bedoeling. In het overzicht van de spiegels zijn de modellen met een brede lijst herkenbaar aan hun gewicht, want die lijsten zijn massief opgebouwd en vragen een deugdelijke ophanging.
Hetzelfde principe geldt voor het lijstwerk in de ruimte zelf. Een plint en een deurlijst zijn in dit interieur geen bouwkundige restanten, ze zijn de enige versiering die de wand krijgt. Hoe hoog een plint mag zijn en wanneer een profiel te veel wordt, staat in plint en lijstwerk.
Welke materialen horen erbij, en hoeveel glans
Vier materialen dragen de stijl: een steensoort met tekening, goudkleurig of donker metaal, hout in een middendonkere toon, en textiel met diepte. Laat er hoogstens twee glanzen, anders wordt de kamer hard.
Marmer en travertin zijn de gebruikelijke keuze voor het steenachtige deel, en ze doen twee verschillende dingen. Marmer heeft een scherpe adertekening en trekt aandacht; travertin heeft een open, poreuze structuur en houdt zich rustig. Een blad van gepolijst marmer in een kamer met fluwelen stoelen en messing lampen is de combinatie waar het misgaat: drie glimmende oppervlakken naast elkaar, en geen enkel vlak waar het oog kan uitrusten.
Voor het metaal geldt dat één tint de hoofdrol krijgt en de rest zwart of donkerbrons is. Messing, brass antique en champagne gold zijn onderling niet inwisselbaar; ze verschillen in warmte en dat zie je zodra ze in dezelfde kamer hangen. Welke metalen wél samengaan staat in metaal mixen: goud, zwart en chroom.
Textiel maakt het verschil tussen deftig en aangenaam. Fluweel is hier het typerende weefsel omdat het licht per kijkrichting anders teruggeeft, waardoor een effen kussen toch diepte heeft. Een sierkussen in viscose velvet van 50 bij 50 cm met een vulling die voor de helft uit gerecyclede veren bestaat, zakt bovendien anders in dan een polyester vulling: het houdt de plooi die je erin drukt, en dat is in deze stijl een voordeel.
Wat je beter overslaat is de imitatie van een profiel in kunststof, en alle vergulding op een oppervlak dat niet van metaal is. Dat is ook het punt waarop een modern klassiek interieur het snelst veroudert; de bredere achtergrond daarvan staat in waaraan je ziet dat een interieur gedateerd is.
Modern klassiek in een nieuwbouwhuis zonder lijstwerk
In een woning met vlakke wanden, een kale plint en strakke kozijnen bouw je de stijl op aan één wand tegelijk, en je begint bij de wand die je vanuit de deur ziet. Bouwkundig hoeft er niets te veranderen.
De volgorde die in de praktijk werkt: eerst het dragende meubel, daarna de spiegel of het wandobject erboven, dan het lampenpaar, en pas daarna het textiel. Zo staat de opstelling er al voordat je aan de details begint, en merk je onderweg of de wand de symmetrie aankan.
Twee dingen zijn daarbij het overwegen waard. In een kamer met een laag plafond werkt een liggende spiegel beter dan een staande, omdat een staande de wand optisch in tweeën knipt terwijl er weinig hoogte te verdelen valt. En in een open woonruimte waar de keuken meekijkt, houdt de stijl alleen stand als het metaal in beide delen hetzelfde is; goudkleurige lampen naast roestvrijstalen apparatuur leest als twee interieurs die elkaar toevallig raken.
Wat er niet bij hoort is een complete make-over. Modern klassiek is de enige van de recente stijlen die zich laat opbouwen uit losse stukken, juist doordat elk stuk op zichzelf al een object is.
