Gedateerd is een keuze, oud is een eigenschap

Het huis dat in één jaar oud werd

Sommige interieurs zijn twintig jaar oud en ogen tijdloos. Andere zijn drie jaar oud en voelen nu al gedateerd. Het verschil zit zelden in het budget en bijna altijd in wat er destijds is gekocht: dingen van hun moment, of dingen van langer dan hun moment.

Gedateerd is namelijk iets anders dan oud. Oud is een eigenschap van spullen; gedateerd is een eigenschap van keuzes. Een kamer voelt gedateerd zodra je er het jaartal van de aankoopbeslissingen aan kunt aflezen, en dat jaartal lees je af aan een handvol herkenbare dingen.

Trendkleuren verraden het jaartal het snelst

Elke paar jaar heeft zijn eigen kleur. Wie er een noemt, weet meteen welke periode erbij hoort: het taupe-tijdperk, de flessengroene golf, de terracotta jaren.

Er is niets mis met die kleuren zelf. Het probleem ontstaat wanneer een trendkleur in de grote, dure lagen belandt: de bank, de wand, de keuken. Die lagen gaan tien jaar mee en de kleur ging drie jaar mee, dus zeven jaar lang vertelt de bank welk jaar het was toen hij gekocht werd.

De verdeling die dat voorkomt bestaat al: houd de grote lagen rustig en leg de kleur in de kleine, wisselbare laag. Een kussen of een vaas in de kleur van het moment is over twee jaar met weinig geld vervangen. Een hoekbank niet.

Materiaal veroudert mooier dan print

Het tweede jaartal zit in de oppervlakken. Bedrukte patronen, fotoprints en imitatiematerialen zijn momentopnames: ze tonen wat er op het moment van drukken populair was, en ze verouderen zoals een foto veroudert.

Echt materiaal doet dat niet, omdat het geen mode is maar natuur. Een organisch gevormde houten salontafel laat nerf en gewicht zien die er over vijftien jaar nog precies zo uitzien. Een schelp op een standaard was honderd jaar geleden decoratie en is dat nu nog. Zelfs een handgegoten stuk als de schaal Meauve van 34,5 cm in beige resin veroudert kalm, omdat de organische rand nergens naar een seizoen verwijst.

De toets bij twijfel: kun je van dit object zeggen in welk jaar het gekocht is? Hoe moeilijker die vraag, hoe langer het meegaat.

Sets zijn een datumstempel

Een bankstel met bijpassende fauteuils, een eethoek waarvan tafel, stoelen en dressoir uit dezelfde serie komen, wandmeubels in exact dezelfde afwerking: de complete set is misschien wel het duidelijkste kenmerk van een interieur dat in één keer, in één winkel, in één jaar is gekocht.

Een kamer die over de jaren is gegroeid heeft dat stempel niet. De stukken verschillen van leeftijd en herkomst en delen alleen een palet, en juist dat maakt zo'n kamer moeilijk te dateren. Het is ook de reden dat langzaam inrichten mooiere kamers oplevert dan een weekend vol aankopen: de tijd zelf wordt onderdeel van het interieur.

Hetzelfde mechanisme werkt binnen één vlak. Een dressoir met daarop drie objecten uit dezelfde collectie leest als een schap; drie objecten van verschillende herkomst, die alleen in kleur of materiaal verwant zijn, lezen als een keuze van de bewoner.

Wie nu een set heeft staan hoeft niets weg te doen. Eén afwijkend stuk ertussen, een gekregen kast, een oude spiegel, een stoel uit een ander leven, breekt de setdatum al.

Techniek in het zicht dateert dubbel

Niets veroudert zo snel als zichtbare apparatuur. De speakers van vijf jaar geleden, de router op de kast, het draadjeswoud achter het tv-meubel: techniek draagt zijn bouwjaar op zijn gezicht.

De oplossing is niet minder techniek maar minder zichtbare techniek. Kabels wegwerken en apparatuur achter deuren haalt de datumstempels uit het beeld, en wat overblijft is een kamer die niet meer vertelt welk apparaat-tijdperk het is. Het aardige is dat deze ingreep met terugwerkende kracht werkt: dezelfde kamer met dezelfde apparaten oogt jaren jonger zodra ze uit het zicht zijn.

Wat je bewust gedateerd mag laten

Niet alles hoeft tijdloos. Een kamer waarin werkelijk niets naar een periode verwijst, heeft ook geen geheugen.

Het onderscheid zit in de reden. Spullen die gedateerd zijn omdat ze ooit trendy waren, vertellen alleen iets over de winkel van toen. Spullen die gedateerd zijn omdat ze bij jouw leven horen, de lamp uit het ouderlijk huis, de vaas van de reis, vertellen iets over de bewoner, en dat veroudert nooit op de verkeerde manier.

Bewaar dus gerust wat een verhaal heeft, en wees streng voor wat alleen een jaartal heeft.

De onderhoudsronde die een kamer jong houdt

Eén keer per jaar de kamer rondlopen met de datumvraag is genoeg: wat verraadt hier het jaartal, en wil ik dat?

Meestal komen er drie of vier dingen uit, en vrijwel altijd zitten ze in de kleine laag: een kussenhoes, een print, een accessoire dat destijds overal lag. Vervangen kost weinig, en de grote lagen blijven staan. Tijdloze stukken om die kleine laag mee te vullen staan bij de decoratieve objecten; de beste selectie erop is nog steeds de vraag of het over tien jaar nog klopt.