Tweedehands meubels beoordelen: waar je op let

Wat je meeneemt en wat je vooraf vraagt

Neem een rolmaat mee, je telefoon met zaklamp, en een foto van de plek waar het meubel moet komen met de maten erbij. Meer is niet nodig.

Vraag vooraf twee dingen per bericht: hoe oud het meubel is en of het ooit is verplaatst tussen huizen. Een kast die drie verhuizingen heeft meegemaakt, heeft altijd meer speling in de verbindingen dan dezelfde kast die twintig jaar op één plek stond. En vraag om een foto van de achterkant. Verkopers fotograferen de voorkant; de achterkant vertelt hoe het ding in elkaar zit.

Massief of fineer: waar je het aan ziet

Dit is de belangrijkste vaardigheid bij tweedehands hout, en je hebt er een minuut voor nodig.

Kijk naar de kopse kant, de smalle zijkant van een blad. Bij massief hout loopt de nerf van het bovenblad om de rand heen door en zie je de vezels van opzij als een rij fijne streepjes. Bij fineer stopt de tekening bij de rand en zit er een dun bandje omheen, soms met een haarlijn waar het is aangezet. Kijk daarna naar een beschadiging: bij massief hout is de kras dezelfde kleur als het oppervlak, bij fineer zie je er een lichtere ondergrond van spaanplaat of MDF doorheen.

Geen van beide is per definitie beter. Fineer maakt grote, stabiele bladen mogelijk die niet werken bij wisselende luchtvochtigheid, en veel goede meubels zijn er bewust van gemaakt. Wat wel telt is dat je weet wat je koopt, want een fineerblad kun je niet schuren en een massief blad wel.

De materiaalregel op een productpagina leert je dit sneller lezen dan welk artikel ook. Een dressoir met eiken fineer op MDF van 220 cm breed, een dressoir dat volledig uit MDF met een walnutafwerking bestaat van 180 cm, en een salontafel van eiken met eiken fineer en ijzer van 140 cm zijn drie verschillende dingen, ook al ogen ze op een foto vergelijkbaar. Bekijk die regels een keer bewust bij nieuwe meubels in de dressoirs, dan herken je het verschil later op iemands zolder.

De constructie: lades, scharnieren, achterwand

Trek elke lade helemaal uit. Een lade die halverwege kantelt heeft geen goede geleider, en dat is bij een ouder meubel zelden te vervangen. Kijk of de zijkanten van de lade met zwaluwstaarten of met nietjes aan het front zitten; het eerste gaat decennia mee, het tweede laat op enig moment los.

Open en sluit alle deuren en let op het geluid. Een deur die de bodem raakt, hangt scheef door een uitgesleten scharnier of doordat het meubel op een ongelijke vloer heeft gestaan. Dat eerste is met een schroevendraaier op te lossen, het tweede vaak niet.

Duw daarna tegen de bovenhoek van een kast. Als het hele meubel meebeweegt, zit de stevigheid in de achterwand en die is dan losgeraakt. Kijk meteen of er kabeldoorvoeren in die achterwand zitten wanneer je het meubel voor apparatuur wilt gebruiken; wat een tv-meubel daarvoor nodig heeft, staat in het stuk over kabels en apparatuur in een tv-meubel.

Gestoffeerde meubels: ruiken, drukken, tillen

Bij een bank of fauteuil begint de keuring met je neus. Rook, huisdieren en vocht trekken in het schuim en gaan er zelden helemaal uit. Ruik met je gezicht dicht bij de rugleuning, niet bij de zitting.

Druk daarna met je vuist midden op de zitting en kijk hoe snel het schuim terugkomt. Blijft er een kuil staan, dan is het schuim doorgezakt en heb je nieuw binnenwerk nodig. Til een hoek van de bank op: een zwaar frame is bijna altijd een houten frame en dat is goed nieuws.

Controleer de naden aan de voorrand van de zitting, want daar slijt stof het eerst. Losse stiksels zijn te herstellen, doorgesleten stof niet zonder de hele hoes te vervangen.

Schade die je gebruikt om te onderhandelen

Niet elk gebrek is een reden om weg te lopen. Een watervlek in een geolied blad, een paar krassen, verkleuring van de zon aan één kant, dofheid van jaren gebruik: dat is allemaal onderdeel van de prijs en meestal weg te werken.

Deze wel:

Houtworm. Kleine ronde gaatjes met vers, lichtgekleurd poeder eronder betekent een actieve aantasting. Dat neem je niet mee naar een huis met andere houten meubels.
Schimmel of witte uitslag in een kast die in een schuur of kelder heeft gestaan. De geur blijft.
Een kromgetrokken blad. Leg je telefoon of een rechte lat op het blad en kijk of er licht onderdoor komt.
Roest op stalen poten die door de lak heen komt. Dat gaat door onder een nieuwe laag verf.

Maat is de meest onderschatte factor

Verreweg de meeste spijt bij tweedehands meubels gaat niet over kwaliteit maar over formaat. Meet ter plekke de breedte, de diepte én de hoogte, en meet thuis niet alleen de plek maar ook de route ernaartoe: de voordeur, de bocht in de trap, het portaal en de deurpost van de kamer.

Let vooral op diepte. Een dressoir van 45 cm diep en eentje van 55 cm zien er in een foto identiek uit en gedragen zich totaal anders in een gang. Bij een bank telt de diagonaal: die bepaalt of hij door een deuropening kan kantelen.

En kijk naar de hoogte in verhouding tot wat er al staat. Een kast van 85 cm hoog naast een bank met een rugleuning van 75 cm geeft een stap in de lijn van de kamer die je niet meer wegkrijgt.

Wat er nog bij komt na de aankoopprijs

Tel drie posten op voordat je afspreekt: vervoer, herstel en tijd. Een busje huren of een koerier inschakelen, nieuw schuim of een nieuwe hoes, een middag schuren en oliën. Bij een meubel dat je alleen schoon hoeft te maken, valt dat weg; bij een bank die opnieuw bekleed moet worden, loopt het snel op tot boven de prijs van het meubel zelf.

Dat is geen argument tegen tweedehands. Het is het verschil tussen een koop die uitpakt zoals je hoopte en een project dat een halfjaar in de garage blijft staan.

Wanneer nieuw logischer is

Er zijn drie situaties waarin tweedehands zoeken meer kost dan het oplevert. Als je een exacte maat nodig hebt en er geen centimeter speling is. Als het meubel deel moet uitmaken van een reeks die op elkaar aansluit, zoals een dressoir en een tv-meubel in dezelfde afwerking. En als je het binnen een bekende termijn nodig hebt, bijvoorbeeld voor een verhuizing.

Voor alle andere gevallen is een gebruikt meubel vaak steviger gebouwd dan zijn prijs doet vermoeden. Hoe je oud en nieuw daarna naast elkaar laat werken zonder dat het een rommeltje wordt, staat in vintage in een modern interieur. En de aandachtspunten die ook bij een nieuw meubel gelden, van verbindingen tot afwerking, staan bij elkaar in kwaliteit herkennen bij meubels.