Wat doet een armleuning aan een eettafel eigenlijk?
Hij draagt je onderarmen op de momenten dat je niet eet. Tijdens de maaltijd zelf leun je op het tafelblad, niet op de stoel, en dan merk je een armleuning nauwelijks. Hij begint te tellen zodra het bord weg is: als je achteroverleunt, als je je naar de persoon naast je draait, en als je opstaat.
Die maten zijn na te rekenen. De eetkamerstoel Soho in mocha mousse heeft een zithoogte van 49 cm en een armleuning op 68 cm. Dat verschil van 19 cm is ongeveer de hoogte waarop een ontspannen onderarm hangt als je rechtop zit, en daarom voelt zo'n leuning meteen goed of meteen te hoog.
De tweede functie is opstaan. Vanaf een zitting van 49 cm kom je met je benen omhoog; vanaf 52 cm gaat het makkelijker, en met iets om je aan op te duwen gaat het bij allebei prettiger. In een huishouden waar iemand een stijve knie heeft of moeilijk opstaat, is dat geen bijzaak maar de hele reden.
De derde is de minst besproken. Een armleuning houdt je in het midden van de zitting. De Soho heeft een zitdiepte van 46 cm en een breedte van 43 cm; zonder zijsteun zak je in zo'n kuip vanzelf schuin weg zodra je een tijd zit, en dat merk je aan je onderrug voordat je het aan je houding ziet.
Waar het niet uitmaakt: aan een tafel waar mensen twintig minuten zitten en dan opstaan. Doordeweeks met kinderen die na tien minuten al weg zijn, raakt niemand die leuning aan. Aan een tafel waar het gesprek na het eten nog twee uur doorgaat, draagt hij precies die tweede helft van de avond.
Kost een armleuning veel ruimte aan tafel?
Minder dan de meeste mensen aannemen, en het verschil zit niet in de stoelbreedte maar in de plek waar die breedte zit. Een armstoel is niet automatisch breed.
Twee voorbeelden uit dezelfde categorie laten dat zien. De eetkamerstoel Gwen met bronzen frame is een armstoel van 40 cm breed. De eetkamerstoel Gianna in bouclé is er ook een en meet 49 cm. Negen centimeter verschil, allebei met armleuningen op 68 cm.
Reken vervolgens met 60 cm tafelrand per couvert, want daar horen een bord, een glas en de ruimte tot je buurman bij. Bij een stoel van 40 cm houd je 20 cm lucht over, bij 49 cm nog 11 cm. Precies daar ontstaat het probleem dat mensen aan armleuningen toeschrijven: twee brede armstoelen naast elkaar raken elkaar op armhoogte terwijl de zittingen nog los van elkaar staan, en dan gaat iedereen zijn stoel schuin zetten.
Aan een ronde tafel keert dat om. Daar staan de stoelen straalsgewijs, dus de armleuningen wijken aan de buitenkant juist uiteen terwijl de zittingen elkaar naderen. Een armstoel wint aan een ronde tafel dus ruimte in plaats van hem te kosten.
De vraag of de stoel onder het blad past is een aparte rekensom, want die gaat over de armleuninghoogte tegenover de vrije hoogte onder de tafel. Welke armleuninghoogte wel en niet onder een blad schuift, en hoe je die vrije hoogte meet, staat uitgewerkt in eetkamerstoelen kiezen vanaf de tafelhoogte.
Kun je stoelen met en zonder armleuning door elkaar zetten?
Ja, zolang het verschil een functie heeft. Twee armstoelen aan de koppen en de rest zonder is de opstelling die werkt, omdat iedereen dan begrijpt waarom die twee anders zijn.
Er zijn twee voorwaarden. Houd de zithoogtes binnen ongeveer 2 cm van elkaar, anders zit de een hoger aan tafel dan de ander. En houd de totale hoogtes dicht bij elkaar, want de bovenrand van de rugleuningen vormt een lijn die je vanuit de kamer ziet. De Gwen is 79 cm hoog met een zitting op 49 cm, de eetkamerstoel Mori in cream tweed 79 cm met een zitting op 50 cm; die twee lopen netjes door. Een stoel van 77 cm naast een van 86 cm geeft een zaagtandlijn die je niet meer wegkijkt.
Wat je beter niet doet is één enkele armstoel neerzetten. Twee lezen als de koppen van de tafel, één leest als een stoel die is overgebleven van iets anders.
Let ook op waar de armstoelen komen te staan. De koppen zijn in de meeste huizen de plekken van de volwassenen, en dat is maar goed ook: een armleuning van 68 cm is voor een kind van vier precies de opstap waarmee het op tafel klimt. Wat er in zo'n huishouden gewoon op tafel kan blijven staan en wat niet, staat in breekbare decoratie in een huis met kleine kinderen. De hoogtes en breedtes van de losse modellen vind je bij de eetkamerstoelen.
Wat merk je er na twee jaar van?
Slijtage, en die zit precies op de bovenkant van de armleuning. Dat is het enige deel van een eetkamerstoel dat je met je handen vastpakt, elke keer dat je gaat zitten en elke keer dat je opstaat.
Per stofsoort ziet dat er anders uit. Bouclé en tweed gaan op die plek plat liggen en krijgen een lichte glans, waardoor de structuur verdwijnt terwijl de kleur klopt. Velvet doet het omgekeerde: de pool gaat één kant op liggen en er ontstaat een lichter vlak dat je alleen vanuit een bepaalde hoek ziet. Bij de eetkamerstoel Dakota met armleuningen en draaifunctie ligt die leuning op 68,5 cm, dus hoog en horizontaal, en dat is de ongunstigste combinatie voor stof.
Daar komt de plek in huis bij. Staat de eettafel in een open keuken, dan slaat vetnevel neer op alles binnen ongeveer een meter van de kookplaat, en een horizontale armleuning vangt dat beter dan welk verticaal vlak ook. Hoe ver damp en nevel in een keuken werkelijk komen en welke materialen daar tegen kunnen, staat in de keukenvensterbank stylen.
Het tweede wat je na twee jaar merkt is praktisch. Een armstoel die niet volledig onder het blad schuift, blijft een stukje in de kamer steken en wordt bij het stofzuigen elke week geraakt. Op een houten vloer zie je dat aan de poten terug, en op een vloerkleed aan de pool onder de achterste poten.
Onderhoud is verder kort. Borstel de leuningen droog af in de richting van het weefsel, en test water of reiniger eerst op de onderkant van de zitting, want polyester bouclé kan een waterrand houden die je vanaf de bovenkant blijft zien. Een armleuning die één keer per jaar echt wordt schoongemaakt gaat er langer goed uitzien dan de zitting eronder, die niemand vergeet.
