Hoe vaak moet wanddecoratie afgestoft worden?
Een vlak werk zonder reliëf twee keer per jaar, een reliëfpaneel of een open structuur ongeveer om de zes weken. Dat verschil komt niet door het materiaal maar door het aantal horizontale vlakjes waarop stof kan blijven liggen.
Twee dingen versnellen het. Hoogte is de eerste: alles boven ooghoogte vangt meer stof en wordt minder vaak bekeken, dus daar valt het pas op als er een zichtbare rand ligt. Luchtstroom is de tweede. Een werk boven een radiator, naast een deur die vaak opengaat of tegenover een afzuigrooster krijgt de hele dag stof aangevoerd, en dat kun je aan het schema aflezen: dezelfde lijst in een rustige hoek van de kamer gaat drie keer zo lang mee tussen twee beurten.
Waar al dat stof vandaan komt en hoe je het aan de bron beperkt, staat in waar huisstof vandaan komt en hoe je er minder van krijgt.
De tabel: per soort het gereedschap, de frequentie en wat je nooit doet
| Soort wanddecoratie | Gereedschap | Hoe vaak | Nooit doen |
|---|---|---|---|
| Canvas zonder glas | Plumeau of droge microvezeldoek, van boven naar beneden | 2x per jaar | Vochtig afnemen; water trekt in het doek |
| Gelaagd papier achter glas | Droge doek op het glas, reiniger op de doek | 4x per jaar | Spray op het werk richten |
| Metaal en reliëf | Zachte kwast, of föhn op de koude stand | Om de 6 weken | Metaalpoets of schuurspons |
| Jute of linnen | Stofzuiger met borstelmond, laagste stand | 3x per jaar | Uitkloppen; stof gaat dieper de vezel in |
| Schuim- of resinpaneel | Droge, zachte kwast zonder druk | Om de 2 maanden | Wrijven; het oppervlak deukt in |
| Shadowbox met glas | Doek op het glas, lijstrand droog houden | 4x per jaar | Vocht langs de naad laten lopen |
| Spiegel | Glasdoek, van boven naar beneden | Maandelijks | Reiniger over de rand laten druipen |
De rechterkolom is in de praktijk belangrijker dan de linker. Verkeerd afstoffen richt op wanddecoratie meer schade aan dan een halfjaar niets doen, en veel beschadigingen aan een werk ontstaan tijdens een schoonmaakbeurt.
De bovenrand van de lijst is de plek die telt
Van een ingelijst werk is de bovenrand het enige echt horizontale vlak, en daar ligt binnen een paar maanden een streep die je pas ziet als je ernaast staat.
Neem de lijst mee met een doek over je vingers, van links naar rechts in één haal, en niet met een plumeau: die veegt het stof over de rand naar beneden en dan ligt het op het beeld. Bij een gestructureerd canvas als de Tatu left brown van 90 bij 120 cm blijft dat stof in de penseeltextuur hangen, en juist die textuur is wat het werk in strijklicht doet.
Hangt er iets boven een radiator, dan gaat het sneller dan je denkt. Warme lucht stijgt langs de wand op en neemt stofdeeltjes mee, die op de eerste horizontale rand op hun weg neerslaan. Eén stookseizoen boven een radiator is genoeg voor een zichtbare grijze rand op een witte lijst.
Reliëf, schubben en open structuren
Op een reliëfpaneel werkt een doek niet: die glijdt over de toppen heen en laat het stof in de dalen liggen. Gebruik een zachte kwast, van boven naar beneden, en houd er de stofzuigermond onder zodat je het stof opvangt in plaats van het door de kamer te verplaatsen.
Bij een paneel als de 3D wanddecoratie met witte staafjes en gouden bolletjes van 100 bij 100 cm zitten er honderden kleine vlakjes naast elkaar, elk met zijn eigen bovenkantje. Ga daar met een kwast langs en niet met de stofzuigermond zelf, want een losgetrokken staafje krijg je nooit meer op precies dezelfde plek terug.
Een föhn op de koude stand is het alternatief voor holtes waar geen kwast in komt. Houd hem op een halve meter afstand, blaas met korte stoten en laat het stof neerdalen voor je de vloer doet. Voor jute en linnen geldt het omgekeerde: daar zuig je juist, met de borstelmond op de laagste stand en in de richting van het weefsel. De drie panelen van de Rhapsody set in jute hebben een grof weefsel waarin stof zich vastzet, en kloppen duwt het er alleen dieper in.
Glas, spiegel en de vlekken die je zelf maakt
Spuit glasreiniger altijd op de doek en nooit op het werk. Dat is de enige regel die op elk werk met glas ervoor van toepassing is, en hij bestaat omdat de vloeistof langs de rand naar binnen loopt.
Wat er daarna gebeurt hangt af van de lijst. Bij een shadowbox als Hanna van 80 bij 80 cm met een MDF-lijst en een passepartout zit er tussen glas en lijst een naad waar vocht in trekt; MDF zwelt daarvan op en die bolling gaat er niet meer uit. Het passepartout eronder krijgt bovendien een gele rand die zichtbaar blijft.
Werk verder van boven naar beneden en droog na met een tweede, droge doek. Strepen op glas komen bijna altijd van te veel reiniger en niet van te weinig poetsen. Bij spiegels speelt er nog iets: de spiegellaag zit aan de achterkant en langs de randen is die het kwetsbaarst, dus daar wil je helemaal geen natte doek in de buurt hebben.
Wat geen stof is: zon, warmte en droge lucht
Een deel van wat er na een paar jaar aan wanddecoratie te zien is, komt niet door stof en gaat er ook niet mee weg.
Jute en linnen verkleuren in direct zonlicht, ongelijkmatig, in een baan op de plek waar de zon dagelijks staat. Canvas is over een houten frame gespannen en reageert op temperatuur en luchtvochtigheid: in een warme, droge kamer trekt het doek strak en in een vochtige periode gaat het licht golven. Bij reliëfpanelen is de lijm het zwakke punt, en die heeft het het zwaarst op een zolderkamer of een bovenwoning die in de zomer wekenlang warm blijft. Wat je aan zo'n ruimte kunt veranderen staat in hoe je een appartement koel houdt in de zomer.
Voor krassen in een lijst en deuken in een reliëf geldt een aparte aanpak, uitgewerkt in krassen, deuken en kringen herstellen. Welk materiaal op welke wand het beste tot zijn recht komt, en welk materiaal je in een vochtige ruimte overslaat, staat in de vergelijking van canvas, metaal en jute. Bij wanddecoratie staat per werk de opbouw in de specificaties, en dat is het veld waar de bovenstaande tabel op aansluit.
Bekijk alle wanddecoratie
Bekijk de collectie
