Canvas, metaal of jute: welk materiaal wanddecoratie kies je?

De materialen naast elkaar

Wanddecoratie wordt bijna altijd gekozen op beeld en formaat, terwijl het materiaal bepaalt hoe het werk zich in jouw kamer gedraagt. Hieronder de vijf dragers die je in de winkel tegenkomt, vergeleken op de dingen die pas na het ophangen blijken.

De keuze volgt uit de wand en niet uit de smaak. Een wand recht tegenover een grote pui vraagt iets anders dan een wand in een hal zonder daglicht, en een badkamer of een keuken vraagt weer iets anders dan een woonkamer.

Welke maat je op die wand nodig hebt, staat los van deze vraag en is uitgewerkt in de breedte en hanghoogte boven een bank. En hoe je op toon en contrast kiest in plaats van op onderwerp, staat in kunst kiezen voor je interieur.

Canvas: geen glas, dus nergens een probleem met licht

Canvas is de veiligste keuze omdat het als enige materiaal geen reflectie kent. Je kunt het tegenover een raam hangen, naast een lamp, in een hoek met strijklicht, en het beeld blijft leesbaar.

De structuur van het doek doet daarbij iets extra's. Bij Cascade brown, 100 bij 140 cm in canvas op grenen en polystyreen, vangt de zichtbare penseeltextuur licht dat van opzij komt, waardoor het werk 's ochtends anders leest dan 's avonds onder lamplicht. Op een vlakke print gebeurt dat niet.

Wat canvas niet verdraagt is vocht. Het doek is over een houten frame gespannen en zet uit en krimpt met de luchtvochtigheid mee. In een badkamer, of aan de wand achter een fornuis, gaat het doek na een seizoen golven en komt de spanning niet vanzelf terug.

Schoonmaken beperkt zich tot droog afstoffen. Een vochtige doek trekt in het doek en laat een rand achter die er niet meer uit gaat.

Metaal en reliëf: het beeld verandert door de dag heen

Een metalen wandobject is het enige materiaal dat er om acht uur 's ochtends anders uitziet dan om acht uur 's avonds, en dat is precies waarvoor je het koopt.

Bloom gold, rond en 110 cm doorsnee, bestaat uit aluminium, MDF, leer en folie in een schubbenpatroon. Elk schubje vangt licht onder een andere hoek, dus het werk laat zien waar het licht in de kamer vandaan komt. Hang zoiets op een wand die zijlicht krijgt van een raam of een wandlamp. Op een wand die frontaal wordt aangelicht blijft het reliëf plat en heb je een dure gouden cirkel.

Twee praktische dingen. Het gewicht ligt hoger dan bij canvas van hetzelfde formaat, dus in gipsplaat heb je een plug nodig die op dat gewicht is berekend en niet de spijker die bij een lijstje werd geleverd. En stof zakt in de holtes tussen de elementen; met een doek kom je er niet bij, met een zachte kwast of een föhn op de koude stand wel.

De afwerking is het kwetsbare deel. Goud, brons en messing zitten als dunne toplaag over aluminium of ijzer, en die laag komt niet terug als hij eenmaal is doorgesleten door poetsen. Wat je aan krassen, deuken en doorgesleten metaalafwerkingen zelf kunt herstellen is per materiaal verschillend, en bij metaal is het antwoord kort: voorkomen.

Jute en linnen: warm en dof, met één vijand

Natuurlijke weefsels breken het licht in plaats van het terug te kaatsen. Het beeld wordt daardoor iets zachter en de wand voelt warmer aan, wat werkt in een kamer met veel harde vlakken zoals steen, glas en gelakt hout.

De Rhapsody set van drie jute panelen is samen 180 cm breed en 120 cm hoog, uitgevoerd in jute op grenen en polystyreen, met één doorlopend palmbomenlandschap over de drie panelen. Door het grove weefsel zie je de gravurelijnen van dichtbij anders dan van vier meter afstand.

De vijand is direct zonlicht. Jute en linnen verkleuren sneller dan canvas en het gebeurt ongelijkmatig, dus je ziet het aan een lichtere baan waar de zon dagelijks staat. Op een wand naast het raam in plaats van tegenover het raam speelt dat nauwelijks.

Textiel aan de wand gedraagt zich verder net als textiel op de bank: het bepaalt mee hoe warm of hoe koel een kamer aanvoelt, en dat verschuift met het seizoen. Dat effect is het duidelijkst te zien bij het wisselen van kussenhoezen aan het begin van de lente, waar dezelfde kleur in linnen ineens anders leest dan in teddy. Een juten paneel doe je niet twee keer per jaar in de doos, maar het reageert wel op datzelfde licht.

Stofzuigen doe je met de borstelmond op de laagste stand, in de richting van het weefsel. Kloppen duwt het stof juist dieper in de jute.

Papier achter glas, en de wand waar je het niet hangt

Gelaagd papier achter glas geeft het scherpste beeld van alle vijf. De randen zijn hard, de kleurvlakken zijn vlak, en in een aluminium lijst leest het als grafiek in plaats van als schilderij. Mirage brown right, 80 bij 120 cm in gelaagd papier met glas en een aluminium lijst, is daar een voorbeeld van.

Het glas is tegelijk het probleem. Hangt het werk recht tegenover een raam, dan zie je overdag vooral het raam, en 's avonds de lamp die achter je staat. Loop voordat je boort even naar de plek waar je meestal zit en kijk wat er in die richting weerkaatst zou worden.

Twee oplossingen werken. De eerste is de wand kiezen die evenwijdig aan het raam loopt in plaats van er tegenover, zodat het licht langs het glas strijkt. De tweede is een werk zonder glas nemen op die wand en het papier ergens anders hangen, bijvoorbeeld in een hal of een gang waar geen daglicht op valt.

In een gang is glas juist de betere keuze. Daar komt het werk dichtbij langs, mensen raken het aan, en glas neem je met een licht vochtige doek af terwijl een canvas op dezelfde plek na twee jaar vingersporen heeft. Het volledige overzicht per materiaal en formaat staat bij wanddecoratie.