Eerst hard laten worden
Zolang de was zacht is, duw je hem bij elke beweging dieper in de vezel. Koud maken is dus de eerste stap, en pas daarna raak je de vlek aan.
Een tafelkleed of een kussenhoes gaat opgevouwen in een diepvrieszak, een half uur in de vriezer. De laag wordt bros en breekt in stukken zodra je de stof buigt.
Wat niet kan verhuizen, zoals een bank of een vloerkleed, koel je ter plekke: een zak ijsblokjes op de vlek, een kwartier laten liggen, daarna de brokjes met je vingers lospeuteren en opzuigen. Bij een kleed met pool zit de was tussen de vezels en niet erop. Bij het vloerkleed Cortesin van 80 procent wol met een poolhoogte van 1,5 cm betekent dat: knijp de pool tussen duim en wijsvinger in plaats van te schrapen. Een mes of een schraper trekt in wol hele lussen mee omhoog, en dat is blijvende schade.
Strijkijzer en keukenpapier
Na het breken blijft er een dunne, matte film achter. Die haal je eruit met warmte en iets dat opzuigt.
Leg twee vellen keukenpapier of een stuk onbedrukt pakpapier op de plek. Zet het strijkijzer op de laagste stand, zonder stoom, en houd hem een paar seconden op het papier. Je ziet de vetvlek in het papier trekken. Schuif dan door naar een schoon stuk en herhaal het tot er niets meer overkomt; blijf je op dezelfde plek strijken, dan geef je de was terug aan de stof.
Deze methode geldt alleen voor katoen, linnen en wol. Kunstvezels verdragen die hitte niet: een plaid van nepbont, 140 bij 180 cm krijgt platte, glimmende plekken die er nooit meer uit gaan, en hetzelfde geldt voor viscose vloerkleden, velvet en fluweel. Blijf daar bij de koude methode. Wat velvet verder wel en niet verdraagt staat in velvet en fluweel onderhouden.
De vlek die daarna nog zit
Twee dingen kunnen overblijven. Een vetrand, en bij een gekleurde kaars een kleurvlek van de verf in de was.
De vetrand dep je met lauwwarm water en een druppel afwasmiddel, van buiten naar binnen, met een lichte hand. Daarna droogdeppen met een schone doek. Een tafelkleed doe je gewoon in de was, op de hoogste temperatuur die het etiket toestaat, en pas in de droger nadat je hebt gecontroleerd of de vlek weg is: warme lucht zet een restje vet definitief vast.
De kleurvlek is het lastigst en gaat er met huis-tuin-en-keukenmiddelen zelden helemaal uit. Op een licht kleed of een lichte bank is dat een reden om ongeverfde kaarsen te branden, of om er een schaal onder te zetten. Wat je met andere vlekken in een kleed kunt doen staat in vlekken uit een vloerkleed halen; voor was in glas is de aanpak weer anders, en die staat in kaarsvet uit een windlicht halen. Nieuwe houders die druipen voorkomen, vind je bij de kandelaars en windlichten.
