De stelling: juist het duurste meubel verhuist het slechtst
Het advies dat iedereen kent luidt: investeer in de grote stukken, bezuinig op de rest. De bank, de eettafel, de kast, dat zijn de dragers, en die koop je één keer goed.
Dat advies klopt zolang je blijft wonen waar je woont. Zodra je verhuist, klopt het niet meer, en de meeste mensen verhuizen vaker dan ze bij die aankoop hadden gedacht. Een hoekbank die exact in de erker van het vorige huis paste, past nergens anders exact. Een eettafel voor tien personen vraagt een kamer waarin je er ook nog omheen kunt lopen. Een wandkast van vloer tot plafond is gebouwd voor één plafondhoogte.
Wat er dan gebeurt is voorspelbaar. Het grote stuk gaat mee omdat het te duur was om achter te laten, staat in het nieuwe huis net verkeerd, en verdwijnt een jaar later alsnog. De investering zat dus in de kamer en niet in het meubel, en die kamer heb je niet meer.
Mijn stelling is daarom dat de verhouding omgekeerd hoort te liggen. Het geld dat je zeker terugziet, zit in de dingen die niet aan een maat vastzitten.
Wat er in de praktijk wél meegaat
Kijk eens naar wat er na twee verhuizingen nog in huis staat. Meestal is dat een korte, opvallend eenvormige lijst: lampen, spiegels, vazen, objecten, een enkele stoel.
Die dingen hebben één eigenschap gemeen. Ze zijn autonoom: ze werken zonder dat er iets anders om hen heen klopt. Een ronde wandspiegel met een geribbelde gouden lijst van 86,3 cm doorsnee hangt boven een dressoir, in een hal, boven een bed of aan het eind van een gang, en doet in alle vier de gevallen ongeveer hetzelfde. De lijst is daarbij het verschil: een spiegel zonder lijst leest als een gat in díe muur en is daardoor afhankelijk van de wand eromheen, terwijl een spiegel met een eigen rand overal een object blijft. Wanneer een lijst nodig is en wanneer hij juist tegen je werkt, staat uitgewerkt in het stuk over een spiegel met of zonder lijst.
Hetzelfde geldt voor licht. Een vloerlamp Jamy van 139 cm met een geribde kolom in walnut-fineer heeft geen maat nodig die bij iets anders past; hij heeft een stopcontact nodig. In elk huis is er een hoek waar hij past, en dat geldt voor vrijwel alles uit de categorie vloerlampen.
En het geldt voor textiel op tafel. Een tafelkleed wordt gekocht op de maat van één tafelblad en hangt op een volgende tafel te kort of veel te ver. Een runner is smal en werkt op bijna elk blad, ook op een tafel van een andere breedte. Wat de twee precies bedekken en welke maten je aanhoudt, staat in de vergelijking van tafelkleed of runner.
Het patroon is steeds hetzelfde: hoe minder een object afhankelijk is van de afmetingen van zijn buren, hoe groter de kans dat het je volgt.
Waarom het gangbare advies uit een ander tijdperk komt
Het idee dat je in de dragers investeert, stamt uit een tijd waarin mensen één keer een huis kochten en er veertig jaar bleven. Een eetkamerameublement was toen letterlijk een erfstuk in wording.
Die situatie bestaat voor veel mensen niet meer. Een eerste huurhuis, een koophuis dat te klein blijkt, een samenwoning, een scheiding, een baan in een andere stad: elk van die momenten haalt de meubels overhoop. Wat je koopt op je dertigste staat statistisch gezien niet in dezelfde kamer als je vijfenveertig bent.
Tegenwerping die ik serieus neem: een goedkope bank gaat kapot en is dus duurder. Dat is waar. Alleen gaat dat argument over kwaliteit, terwijl mijn stelling over formaat gaat, en die twee worden voortdurend door elkaar gehaald. Een kleinere, degelijke tweezitsbank overleeft een verhuizing beter dan een grote van dezelfde kwaliteit, want hij past in meer kamers en past ook door meer trapgaten. Welke maten je daarvoor moet opnemen, van wandmaat tot de route naar binnen, staat in het overzicht van meten voordat je bestelt.
Er zit ook een kostenkant aan die niemand meerekent. Verhuizen van een enkel groot stuk kost soms al een deel van de aanschafprijs, zeker als er een hoogwerker of een demontage bij komt kijken. Bij een kandelaar Harlow van 32 cm met een brass antique afwerking is die kostenpost nul, en over vijftien jaar en drie adressen telt dat op.
Waar deze stelling niet opgaat
Er zijn situaties waarin het klassieke advies gewoon beter is, en ik zou oneerlijk zijn als ik ze niet noemde.
De eerste is het huis waarin je gaat blijven. Wie een huis koopt met de bedoeling er kinderen groot te brengen, mag rustig een kast op maat laten bouwen; die kast hoort bij het huis en gaat mee in de verkoopprijs. Hoe een interieur dan over de jaren meebeweegt, staat beschreven in het artikel over een interieur dat meegroeit.
De tweede is de bank zelf. Een bank is het meubel waarop je duizenden uren doorbrengt, en daar de kleinste of de goedkoopste nemen omdat hij ooit moet verhuizen, is comfort inleveren voor een gebeurtenis die misschien niet komt. Zithoogte en zitdiepte wegen zwaarder dan verplaatsbaarheid.
De derde is het tegenovergestelde geval: het huis waar je juist heel kort zit. Daar wordt de vraag niet wat meeverhuist maar wat je überhaupt aanschaft, en dat is een ander rekensommetje, uitgewerkt in het stuk over kort in een huurhuis wonen.
Blijft staan wat mij betreft: bij twijfel tussen een groot meubel dat precies past en twee kleinere dingen die overal passen, is de tweede optie de veiligere. Een spiegel illustreert dat het duidelijkst, want die hangt in het volgende huis gewoon aan een andere muur, hooguit op een andere hoogte.
Bekijk alle spiegels
Bekijk de collectie
