Stap één: de gordijnen dicht, of in elk geval halfdicht
De laatste handeling voor je de deur uittrekt hoort de eerste te zijn op de lijst, want hij scheelt het meest. Doe de gordijnen dicht in elke kamer waar in de loop van de dag de zon binnenvalt.
Drie weken zomerzon op één plek is geen kleinigheid. Bij een raam op het zuiden staat de zon van ongeveer 11.00 tot 17.00 uur op dezelfde strook vloer, dus zo'n honderdtwintig uur direct licht in drie weken tijd. Dat is wat een strook vloerkleed in een heel gewoon jaar niet te verduren krijgt.
Er zit één afweging aan vast. Een huis dat helemaal dichtzit, wordt warm en klam. Doe daarom de gordijnen dicht aan de zonzijde, laat de gordijnen aan de noordkant open en zet in elke kamer één raam op de kierstand, mits dat veilig kan. Wie geen ramen open durft te laten, kiest voor mechanische ventilatie op de laagste stand.
Wat drie weken zon met textiel en hout doet
Kleurverlies gaat geleidelijk en wordt precies daarom vaak gemist. Je ziet het pas als je iets verschuift en de rand eronder nog de oorspronkelijke kleur heeft.
Textiel met een natuurlijke vezel gaat het snelst. Een vloerkleed van 200 bij 300 cm in 80 procent viscose met een pool van 1 cm verkleurt aan de raamzijde eerder dan aan de andere kant, en dat verschil krijg je er nooit meer uit. Ligt zo'n kleed half in de zon, draai het dan een halve slag voor vertrek, zodat er in elk geval geen scherpe lijn ontstaat.
Hout kleurt ook, en niet altijd lichter. Eiken en noten worden onder uv-licht juist donkerder en geler. Staat er een schaal of een boek op een houten blad, haal die er dan af; anders staat er na de vakantie een lichte cirkel in een donkerder blad. Meer over onderhoud per materiaal staat in meubels onderhouden.
Kaarsen zijn de stille schadepost van een warme vakantieweek. Paraffine begint rond de 45 graden te vervormen en sojawas al eerder; een dressoirblad achter glas haalt op een hete middag makkelijk die temperatuur. Een rechte kaars van 25 cm in een kandelaar staat na drie weken zon scheef of ligt half uitgezakt over de houder. Leg kaarsen voor vertrek plat in een lade, of zet ze in elk geval uit het directe licht.
Leg losse textiel uit het licht. Vouw een plaid van 130 bij 180 cm op en leg hem in een kast in plaats van over de armleuning, en doe hetzelfde met sierkussens die in de zonbaan liggen. Hoe je die daarna weer in vorm krijgt staat in sierkussens en plaids onderhouden.
Water en vocht: wat niet tegen drie weken stilstand kan
Alles waar water in staat, is een aandachtspunt. Stilstaand water in een vaas gaat binnen een week ruiken en laat een rand achter die op glas soms blijvend is.
Gooi vazen leeg en droog ze af. Laat ze daarna leeg staan of vul ze met droge takken. Een vaas met verse bloemen die je toch laat staan, is na drie weken een schoonmaakklus van een half uur en soms een verloren vaas.
De afvoerputjes zijn de tweede: een sifon die drie weken niet gebruikt wordt, kan droogvallen, en dan komt er rioollucht de badkamer in. Laat vlak voor vertrek een paar liter water door elke afvoer lopen, ook door de douche die je zelden gebruikt, en sluit de doucheput af met een dop of een natte doek.
Zet de wasmachine op een kier open, leeg de drogerfilter en laat de vaatwasser niet halfvol met vuile borden achter. Een koelkast die je uitzet, moet leeg zijn en met de deur open blijven staan; anders staat er bij thuiskomst schimmel in.
Een glazen vaas of een bolle karaf op een vensterbank verdient nog een aparte gedachte. Bol glas met water erin werkt als een lens en bundelt zonlicht op het oppervlak eronder. Op een houten vensterbank levert dat in het ergste geval een schroeiplek op. Zet bolle glazen objecten voor vertrek van de vensterbank af, of laat ze in elk geval leeg.
Op stenen bladen laat achtergebleven vocht kalkranden achter. Droog een marmeren of travertijnen blad na voordat je vertrekt, want een kalkring die drie weken indroogt, is een heel ander karwei dan een verse; zie marmer onderhouden.
Planten, kunstplanten en zijdebloemen
Echte planten verplaats je naar de plek met het meest gelijkmatige licht, meestal een noordkamer of een gang met daglicht. Zet ze bij elkaar op een dienblad met een paar centimeter water; onderling verdampen ze langzamer dan los verspreid door het huis.
Kunstplanten hebben geen water nodig, maar wel schaduw. Uv-licht bleekt het groen van kunstblad, en dat gaat sneller dan bij een levende plant omdat er geen nieuwe bladeren bijkomen. Een XL kunstplant van 190 tot 200 cm in een taupe pot die pal voor een zuidraam staat, verschuif je een meter de kamer in. Verder onderhoud staat in kunstplanten onderhouden.
Zijdebloemen zijn nog gevoeliger, want geverfd zijde en polyester verkleuren in vlekken. Een hortensia van 75 cm in groen-paars die halverwege in de zon staat, komt terug met twee tinten paars. Zet dat soort arrangementen voor vertrek in een donkere hoek of leg ze plat in een doos. Het stof dat zich intussen verzamelt, haal je er na thuiskomst uit volgens de methode zonder water.
Een groenblijvend huis zonder één druppel water is overigens ook een keuze op zich, en in het assortiment kunstplanten en zijdebloemen staan de totaalhoogtes per model.
De ronde langs stekkers, kranen en thermostaat
Loop een vaste route door het huis, altijd dezelfde kant op, zodat je niets overslaat. Begin boven en eindig bij de voordeur.
- Zet de thermostaat op vakantiestand, rond de 15 graden. Helemaal uit is geen winst, want een huis dat te ver afkoelt, warmt bij thuiskomst dagen op.
- Trek stekkers uit die niets hoeven te doen: tv, wifi-versterkers die je niet nodig hebt, opladers, waterkoker. Dat scheelt sluipverbruik en het scheelt warmte.
- Draai de hoofdkraan dicht als je die kunt vinden, of in elk geval de kranen van wasmachine en vaatwasser.
- Zet één schemerlamp op een tijdschakelaar, met een venster van ongeveer 19.00 tot 23.00 uur. Eén lamp die logisch aan en uit gaat, leest van buiten geloofwaardiger dan een huis dat de hele nacht brandt.
- Haal het laatste afval eruit, inclusief de zak in de badkamer en de gft-bak in de keuken.
De eerste dertig minuten na thuiskomst
Zet als eerste alle ramen open die je open kunt zetten, en houd dat een half uur vol. Een huis dat drie weken dicht heeft gestaan, ruikt muf omdat de lucht niet ververst is, en die lucht is in twintig minuten weg.
Loop daarna dezelfde route terug: kranen open, thermostaat terug naar normaal, stekkers erin, gordijnen open. Spoel elke afvoer door en laat de kraan even lopen tot het water helder is.
Neem er dan even de tijd voor om langs de plekken te gaan die in de zon stonden. Til de schaal van het houten blad, schuif het kleed een stukje op, kijk naar de zijkant van een kussen. Zie je nu al verschil, dan weet je welke plek volgend jaar als eerste afgedekt moet worden, en dat is informatie die je over drie weken alweer kwijt bent.
Zet het textiel pas terug als het huis weer op temperatuur is. Kussens en plaids die je uit een gesloten kast haalt in een klamme kamer, ruiken de eerste dagen naar die kast. Schud ze buiten uit, laat ze een uur liggen en leg ze daarna pas terug op de bank.
