Hoe vaak is het echt nodig
Vaker dan mensen denken bij gordijnen en minder vaak dan mensen doen bij plaids. Een werkbaar schema voor een gewoon huishouden:
- Gordijnen: eens per een tot twee jaar wassen, twee tot vier keer per jaar stofzuigen met de meubelborstel
- Bankhoezen: twee keer per jaar, of vaker met huisdieren
- Kussenhoezen: twee tot drie keer per jaar
- Een plaid die dagelijks op de bank ligt: elke zes tot acht weken
Wassen is namelijk de zwaarste behandeling die textiel krijgt. Elke beurt kost kleur en vezel, dus het loont om tussendoor te luchten en te borstelen in plaats van standaard de machine aan te zetten.
Het label vertelt niet alles
Het waslabel geeft de bovengrens, niet het advies. Een tobbe met 30 betekent dat de stof 30 graden overleeft, niet dat 30 graden verstandig is voor dit specifieke stuk. Een doorgestreepte tobbe betekent alleen stomen of chemisch reinigen. Een cirkel met een P of een F erin is een aanwijzing voor de stomerij en niet voor jou.
Wat er meestal niet op staat, is of het stuk al eerder is voorgekrompen en wat de voering doet. Bij gordijnen met een aparte voering kunnen buitenstof en voering verschillend krimpen, en dan hangt het gordijn na één wasbeurt scheef. Twijfel je, dan is een testje op een onopvallende hoek van de zoom sneller dan spijt.
Gordijnen: krimp is het echte risico
Katoen en linnen kunnen bij een eerste wasbeurt 3 tot 8 procent krimpen. Op een gordijn van 260 cm hoog is dat 8 tot 20 cm, en dat is precies het verschil tussen een gordijn dat de vloer raakt en een gordijn dat er zielig boven blijft zweven. Polyester voile en de meeste geweven mengsels krimpen nauwelijks.
Verkleuring is de tweede post. De baan die aan de raamkant hangt vangt jaren zon en verschiet, de baan erachter niet. Na het wassen valt dat verschil ineens op, want het vuil dat het verschil verzachtte is weg. Draai daarom bij gordijnen die je maar aan één kant open hebt hangen af en toe de banen om.
Zo houd je een wasbeurt onschuldig
- Haal alle haken, ringen en loodveters eruit. Eén vergeten haak scheurt een baan open.
- Vul de trommel voor maximaal een derde. Nat gordijnstof weegt drie keer zoveel als droog, en een propvolle trommel schuurt.
- Was op 30 graden, fijnwasprogramma, met een klein beetje wasmiddel zonder bleek.
- Centrifugeer op maximaal 400 toeren, of sla het centrifugeren helemaal over.
- Laat de gordijnen niet in de trommel liggen. Vouwen die er een uur in zitten, komen er niet meer uit.
Terughangen terwijl ze nog vochtig zijn
Dit is de stap die het verschil maakt tussen strak en gekreukt. Hang de banen meteen na de wasbeurt terug aan de rail, nog klam. Het eigen gewicht trekt de kreuken er in de loop van 24 uur uit, waarna je in de meeste gevallen helemaal niet meer hoeft te strijken.
Zorg wel dat de plooien vanaf de bovenkant goed vallen: leg de eerste tien centimeter onder de rail met de hand in het patroon en kam ze met je vingers naar beneden door. Zet de ramen op een kier voor doorstroming. Een gordijn dat drie dagen vochtig tegen een koude ruit hangt, gaat ruiken.
Bankhoezen: het terugtrekken bepaalt alles
Bij een losse hoes gaat het zelden mis in de machine en bijna altijd bij het terugtrekken. Was de hoes op 30 graden met de ritsen dicht en het klittenband op elkaar geplakt, zodat het geen andere stof kapot schuurt.
Droog hem daarna voor ongeveer negentig procent en trek hem terug op het kussen terwijl hij nog licht vochtig is. Vochtige stof rekt mee; kurkdroge stof niet, en dan lijkt de hoes twee maten te klein. Trek in de volgorde van de naden: eerst de hoeken op hun plek, dan de zijkanten, en pas als laatste de rits dicht.
Plaids: koud, kort, en niet in de droger
Nepbont en microvezel vragen een andere aanpak dan wol. De plaid Carry van 200 cm in 100% polyester microvezel heeft een pool die door warmte permanent verandert: in de droger smelten de vezelpunten licht aan elkaar en dan blijft de plaid stug, hoe vaak je hem daarna ook borstelt.
Was zulke plaids dus koud tot 30 graden, zonder wasverzachter, want die slaat neer op de vezel en plakt de pool plat. Laat ze plat drogen op een rek en schud ze halverwege een keer stevig uit. Een plaid van 140 bij 180 cm in nepbont past nog net in een gewone machine; alles boven de 200 cm gaat beter naar een wasserette met een grote trommel.
Kussenhoezen en de vulling eronder
Hoezen en vullingen zijn twee verschillende dingen met twee verschillende behandelingen. Trek de hoes eraf, keer hem binnenstebuiten en sluit de rits voor je hem in de machine doet. Een sierkussen van 50 bij 50 cm met een geweven structuur verliest zijn reliëf als het patroon tijdens het wassen langs een ritsje schuurt.
De vulling zelf was je zelden. Veren mogen alleen in de machine als het label dat uitdrukkelijk toestaat, en dan met twee tennisballen erbij om de klontering eruit te houden. Wat het verschil is tussen een veren en een polyester binnenkussen, staat in sierkussenvulling: veren of polyester. Voor het dagelijkse onderhoud tussen wasbeurten door is sierkussens en plaids onderhouden het stuk om aan te houden, en in de categorie sierkussens en plaids staat bij elk artikel de samenstelling vermeld.
Wat je beter laat stomen
Vijf gevallen waarin je de machine met rust laat: viscose, die nat alle vorm verliest; zijde; wol met een ingenaaide voering; verduisteringsgordijnen met een gecoate achterkant, waarbij de coating in de trommel losbladdert; en alles met borduurwerk, kralen of pailletten.
Een stomerij rekent per baan en per meter, dus meet de hoogte en het aantal banen op voordat je belt en vraag een prijs voor het geheel. Geef erbij aan of het gordijn ooit eerder gewassen is, want dat verandert wat de stomerij ermee kan.
Al dat onderhoud begint bij de aankoop. Een materiaal dat je zelf kunt wassen scheelt over tien jaar een aanzienlijk bedrag aan stomerijrekeningen, en dat is een afweging die in de winkel thuishoort en niet erna. Voor textiel op de bank staan die verschillen op een rij in de plaid kiezen op formaat en materiaal.
