Bartafel als werkplek en eetplek: hoe combineer je dat?

Het uur tussen de laatste mail en het eerste bord

Om zes uur staan er een laptop, een oplader, een half glas water en een stapel post op het blad. Om half zeven moet er gegeten worden, aan diezelfde tafel, op dezelfde krukken. Dat halfuur is waar dubbelgebruik van een bartafel op stukloopt of juist gaat lopen, en het heeft opvallend weinig met de tafel zelf te maken.

Van alle tafels in huis is de bartafel voor deze combinatie de gunstigste. Je zit er hoog genoeg om over de keuken heen te kijken in plaats van ertegenaan, je stapt eraf in plaats van eruit, en het blad staat op een hoogte waarop staand werken ook kan. De Menara van acaciahout, 218 cm breed op 90 cm hoogte laat zien wat daarbij helpt: bij die breedte kun je links werken en rechts dekken zonder dat het één stapel wordt.

Waar het misgaat is de overgang zelf. Een eettafel wordt aan het eind van de dag leeggehaald omdat er verder niets aan gebeurt; een bartafel die ook werkplek is, wordt dat niet, want morgenochtend ligt alles er toch weer. Zo ontstaat de stapel die er in maart nog steeds ligt.

Wat werken aan barhoogte wel en niet aankan

Barhoogte werkt voor korte blokken en voor staand werken. Je zit rechter, je schouders zakken minder, en opstaan kost geen inspanning omdat je voeten al bijna op de vloer staan. Voor een uur mail, een telefoongesprek of een middag met een laptop is dat prettiger dan een gewone eettafel.

Voor hele werkdagen is het niets. Op een kruk hangt het gewicht op één punt en het onderbeen krijgt geen steun, dus na een uur of drie ga je verzitten en daarna ga je verzakken. Wie vijf dagen per week thuiswerkt heeft een echt bureau nodig, en welke breedte, diepte en hoogte een bureau moet hebben om een scherm en een toetsenbord te dragen is een andere som dan deze. Een bartafel is de tweede werkplek, niet de eerste.

Er is nog een verschil dat je pas merkt als je het probeert. Aan een bureau schuif je aan met de knieën onder het blad; aan een bar zit je vaak schuin, met één voet op de steun. Dat is uitstekend voor twintig minuten en het is de reden dat je op een bar niet met twee handen tegelijk aan een groot document werkt. De maten die dit sturen, van bladhoogte tot zithoogte, staan uitgewerkt in het overzicht van bartafel-, counter- en eettafelhoogtes.

Het blad leegmaken is de hele omschakeling

De ingreep die het verschil maakt duurt twee minuten en heeft een vaste volgorde: eerst wat er niet bij hoort van het blad af, dan pas afnemen, dan pas dekken. Andersom werkt niet, want dan veeg je om de spullen heen en blijft er een halve maan stof rond de laptopvoet staan.

Zet die volgorde vast, ook als de tafel niet vies is. Dezelfde logica gebruik je na de feestdagen, wanneer je de vlakken in huis terugzet in volgorde van gebruik in plaats van zichtbaarheid; op een bartafel die twee functies draait geldt dat elke dag in het klein.

Wat helpt is een fysieke grens op het blad. Een dienblad, een placemat of een loper markeert de zone die om zes uur leeg moet, en alles wat erbuiten ligt mag blijven staan. Op een blad van donkerbruin mangohout op 105 cm hoogte zie je bovendien elke kring, dus een onderzetter onder het glas is daar geen verfijning maar noodzaak.

Reken op één verzamelbak. Niet drie, want dan wordt er gesorteerd en dat gebeurt om zes uur niet meer. Eén mand of doos waar de laptop, de oplader en de losse papieren in gaan, en die verdwijnt van het blad af.

Waar het werkspul tussendoor naartoe gaat

Een bartafel staat meestal vrij in de ruimte, en dat is precies het probleem: er is geen la, geen kastje en vaak geen wand vlakbij. De verzamelbak moet dus ergens heen waar hij niet in het zicht ligt maar wel binnen twee stappen staat.

De beste plek is een nis of een verspringing in de muur, als die er is. Welke objecten er per nisdiepte in passen en waar het licht in zo'n vak vandaan moet komen bepaalt of een bak van formaat er überhaupt in kan; een ondiepe nis draagt een stapel post en verder niets. Zit er geen nis, dan is de onderkant van het aanrecht of een gesloten meubel op loopafstand de tweede keuze.

Een barmeubel doet hier meer dan alleen drank bewaren. De Bar Martini van 140 cm breed heeft vakken voor flessen, glashouders en een open legvlak, en dat open vlak is in de praktijk de plek waar de laptop en de oplader tussen twee bezigheden in verdwijnen. Kies dan wel een uitvoering met een deur of een klep, want een open vak vol kabels is zichtbaarder dan de stapel die je net hebt opgeruimd.

De stroom is het laatste stuk. Een tafel midden in de ruimte heeft geen stopcontact, dus er loopt een snoer over de vloer of langs een poot omhoog. Leg die route vast met een klem onder het blad en trek hem 's avonds los, anders wordt het snoer het ding dat je elke keer opzij moet leggen voordat er gedekt kan worden.

Eén lichtpunt dat allebei moet bedienen

Boven een bartafel hangt vrijwel altijd één lamp, en die moet twee dingen doen die elkaar tegenwerken. Bij eten wil je warm licht dat op de borden en de gezichten valt. Bij werken wil je licht dat niet in het scherm weerkaatst.

Aan barhoogte zit je scherm dichter bij de lamp dan aan een eettafel, dus de kans op een spiegeling in het beeld is groter. Praktische oplossing: zet de laptop niet recht onder de lamp maar een stuk naar de zijkant van het blad, zodat de weerkaatsing net buiten je beeld valt. Dat is ook meteen de kant waar je 's avonds niet dekt.

Een dimmer lost de rest op. Vol licht voor het werken, laag voor het eten, en de lamp hoeft dan niet twee keer de juiste te zijn. Op welke hoogte een armatuur boven een bar hangt en waarom je daar een gesloten kap wilt, staat in het stuk over bartafelhoogtes en de lamp erboven.

Wanneer een bartafel het dubbelgebruik niet trekt

Een rond blad van 80 cm doorsnee zoals de ronde Revelin op 105 cm hoogte is een prima plek voor koffie en voor een borrel met twee mensen, maar er is geen zone die leeg kan blijven terwijl de andere in gebruik is. Dubbelgebruik vraagt om breedte, niet om oppervlak: een lang, smal blad werkt beter dan een rond blad met dezelfde vierkante meters.

Ook een bartafel die in een looproute staat valt af. Elke keer dat iemand langs moet, verschuift er iets, en dat is bij een half opgeruimd blad vervelender dan bij een lege tafel.

Huishoudens met kleine kinderen zijn een derde geval. Op krukhoogte kunnen kinderen niet zelfstandig aan- en afstappen, dus je bent bij elke maaltijd de tafel op en af aan het tillen, en de werkplek verhuist binnen een week naar de keukentafel.

En als het werken echt vijf dagen per week duurt, houd de functies dan gescheiden. Welk blad en welk onderstel daarbij hoort als je de bartafel puur als bar of eetplek gebruikt, staat in de vergelijking van bladmaterialen en onderstellen. Bij de bartafels staat per model de bladhoogte en de breedte in de omschrijving, zodat je vooraf kunt zien of er twee zones op passen.