Bartafel, eetbar of keukeneiland: de hoogtes op een rij

Vier bladhoogtes naast elkaar

Het verschil tussen een eettafel, een keukeneiland, een bartafel en een statafel is één maat, en die maat bepaalt alles wat er daarna bij moet.

De verwarring ontstaat doordat de handel twee namen door elkaar gebruikt. Een countertafel is de lage variant op keukenwerkbladhoogte, een bartafel de hoge. In een winkel staan ze naast elkaar en schelen ze soms maar vijftien centimeter, terwijl ze compleet verschillende stoelen vragen.

De maat die je zoekt staat dus niet op het prijskaartje van de tafel, maar in je eigen keuken.

Countertafel op 90 cm: de verlenging van je keuken

Een keukenwerkblad ligt in vrijwel elk Nederlands huis tussen 88 en 92 cm. Een countertafel volgt die hoogte, zodat het blad optisch doorloopt en je er staand kunt snijden of inpakken.

De countertafel Baldwin van mangohout, 200 cm breed en 90 cm hoog is zo'n tafel: hij sluit aan bij een keukenblad en biedt aan de lange zijde plaats aan drie personen. De ronde variant, de countertafel Harper van 91 cm met een blad van 81 cm doorsnee in gerookt eiken op een marmeren voet, is bedoeld voor twee tot drie krukken en past in een hoek waar een rechthoekige tafel de doorloop blokkeert.

Bij deze bladhoogte hoort een zithoogte van 62 tot 67 cm. De counterstoel Odarby met een zithoogte van 67 cm zit onder een blad van 91 cm met 24 cm ruimte, en dat is de krappe kant van comfortabel; onder de Baldwin van 90 cm zou ik eerder een kruk van 62 tot 65 cm zetten. De Odarby komt beter tot zijn recht onder een verhoogd eiland van 95 cm, wat in nieuwbouwkeukens steeds vaker voorkomt.

Meet dus je eigen blad voordat je op de naam afgaat. Vijf centimeter verschil in bladhoogte is bij het zitten meteen voelbaar.

Bartafel op 105 tot 110 cm: hoger dan je aanrecht

Een echte bartafel staat boven werkbladhoogte, en dat is een bewuste keuze: je zit er hoger dan iemand die in de keuken staat, wat de sfeer van een bar geeft in plaats van die van een extra aanrecht.

De bartafel Bloomstone in eco plaster, 107 cm hoog met een blad van 110 cm doorsnee is een goed voorbeeld van die klasse. Rond die 107 cm hoort een zithoogte van 77 tot 82 cm, en daar past de barstoel Taylor met een zithoogte van 77 cm precies onder: 30 cm tussen zitting en blad, met een totale stoelhoogte van 102 cm zodat de rugleuning net onder de tafelrand blijft.

Ga je nog hoger, dan verlaat je het zitgebied. De bartafel Ritz van 128 cm hoog en 50 cm diep is een statafel: bedoeld om aan te staan met een glas in de hand, langs een muur of in een barhoek. Er bestaan krukken voor die hoogte, maar ze zijn zeldzaam en zitten zelden prettig.

Kies de bartafelhoogte dus op basis van hoe lang mensen er blijven. Voor een uurtje borrelen is 128 cm prima, voor ontbijten niet.

Er hangt nog iets aan die hoogte vast, namelijk de lamp erboven. Boven een eettafel van 75 cm hangt een hanglamp gebruikelijk met de onderkant op 80 tot 90 cm boven het blad. Boven een bartafel van 107 cm werkt diezelfde afstand niet, want dan zit de lamp op ruim twee meter en kijk je er als zittende recht in. Reken hier met 65 tot 75 cm boven het blad, en kies een model met een gesloten kap of een diep verzonken lichtbron.

Beenruimte, overstek en ruimte per persoon

Vier maten bepalen of een bar in het gebruik werkt, en ze staan zelden bij elkaar op een productpagina.

• Tussen zitting en blad: 25 tot 30 cm. Minder en je bovenbenen klemmen, meer en je eet met je armen omhoog.
• Vrije diepte onder de rand: 25 tot 30 cm. Loopt een keukeneiland gelijk met de kast eronder, dan kun je je knieën nergens kwijt en zit iedereen zijwaarts.
• Breedte per persoon: 60 cm, net als aan een eettafel. Aan de 200 cm van de Baldwin zitten dus drie mensen ruim en vier krap.
• Achter de kruk: 80 tot 100 cm om in en uit te stappen zonder dat er iemand opzij moet.

Voor ronde bladen rekent het anders. Een blad van 80 cm doorsnee draagt twee tot drie krukken, een blad van 110 cm zoals dat van de Bloomstone er vier. De voetsteun hoort ongeveer 20 tot 25 cm onder de zitting te zitten; hangt hij lager, dan blijft je onderbeen zwaar en zit je binnen een kwartier te schuiven.

Van blad naar stoel in vier stappen

De volgorde is altijd dezelfde, ook als de tafel er nog niet staat.

1. Meet de bovenkant van het blad tot de vloer. Niet schatten: het scheelt vaak vijf centimeter met wat je verwachtte.
2. Trek er 25 tot 30 cm van af. Dat is de zithoogte die je zoekt, en die staat bij een goede productomschrijving los van de totaalhoogte vermeld.
3. Controleer de vrije diepte onder de bladrand met je hand. Zit daar een kastfront of een dwarsbalk, dan is de plek eerder een statafel dan een zitplek.
4. Kies pas daarna op model en stof. De uitgebreide afweging over rugleuningen, draaibaarheid en aantallen staat in het stuk over de barstoel die het blad volgt.

Nog twee dingen die achteraf blijken te tellen. Bij een blad van boven de 100 cm hangen voeten hoog boven de vloer, dus een voetsteun is daar geen extra maar een voorwaarde. En hoe hoger het blad, hoe zwaarder de voet moet zijn: een smalle statafel met een lichte voet kantelt als iemand er met zijn volle gewicht op leunt. Bekijk daarom bij bartafels altijd ook de vorm van het onderstel, niet alleen de bladmaat.