Wat er tussen november en maart gebeurt
Drie processen doen het werk, en ze versterken elkaar.
Vocht kruipt overal in. In naden, in vlechtwerk, in schuimvulling, in de holle poot van een frame, en in poreuze bladen. Zolang het daarna kan drogen, gebeurt er niets. In een Nederlandse winter droogt er niets.
Vorst zet dat vocht uit. Water wordt bij bevriezing bijna een tiende groter in volume, en dat drukt van binnenuit tegen alles wat het omsluit. Dat is de reden dat een dichte poot scheurt en een steenachtig blad haarscheurtjes krijgt.
Schimmel doet de rest. Sporen zitten overal en hebben alleen vocht en een beetje warmte nodig. Een kussen dat vochtig in een gesloten hoes gaat, komt in maart met vlekken tevoorschijn die er niet meer uit gaan.
Het moment om te beginnen is niet een datum maar een temperatuur: zodra de nachten structureel onder de vijf graden komen, meestal eind oktober of begin november.
De kussens gaan als eerste naar binnen
Als je maar één ding doet, doe dan dit. Kussens zijn het duurste en het kwetsbaarste onderdeel van een tuinset.
Laat ze eerst een droge dag buiten liggen, want een kussen dat je vochtig opbergt is de klassieke oorzaak van schimmel. Klop ze uit, borstel zand en bladresten uit de naden, en zet ze binnen rechtop tegen elkaar in plaats van plat op elkaar, zodat er lucht tussen blijft.
Een kussenbox in de tuin is een compromis. Die houdt regen tegen maar niet de luchtvochtigheid, dus daar horen alleen kussens in die snel drogen en die je in de winter niet nodig hebt. Kussens van een driezits buitenbank van 240 cm met een aluminium frame horen bij voorkeur binnen; het frame zelf kan buiten blijven.
Dekens en plaids die je buiten gebruikt gaan mee naar binnen en gaan eerst door de was. Waar decoratie die per seizoen wisselt tussentijds blijft, staat in decoratie opbergen per seizoen.
Per materiaal: wat er echt nodig is
| Materiaal | Winterrisico | Wat je doet |
|---|---|---|
| Gepoedercoat aluminium | roest niet, maar vocht kruipt onder een beschadigde coating | krassen bijwerken, verder gewoon buiten laten |
| IJzer en staal | roest, vooral op lasnaden en pootjes | droog opbergen of afdekken, roestplekjes bijwerken |
| Teak en hardhout | vergrijst, kan uitdrogen | niets doen is prima; olie in de winter juist niet |
| Kunststof vlechtwerk | wordt bros bij vorst, breekt bij een stoot | laten staan mag, maar niet verplaatsen als het vriest |
| Steen, beton en keramiek | poreus, water bevriest erin | uit de regen zetten of rechtop plaatsen |
| Textileen en doekstoelen | rekt uit door natte sneeuw | opvouwen en binnen |
Een outdoor eettafel van 280 cm met een blad van betonmateriaal en vezel valt in de steenachtige categorie. Zo'n blad drinkt water, en dat is precies wat je in december niet wilt. Onder een afdak of met een ademende hoes overwintert hij prima.
Een vuurkorf van zwart ijzer van 88 bij 45 cm vraagt om één extra handeling die vaak vergeten wordt: haal de as eruit. As trekt vocht aan en houdt het vast tegen het metaal, en dat is de snelste manier om een bodem door te laten roesten. Welke materialen buiten überhaupt het langst meegaan, staat in de koopgids over tuinmeubelen en materiaal.
Water in poten en holtes
Dit is de schade die je pas in maart ziet en die dan niet meer te herstellen is.
Een holle poot van aluminium of staal vult zich via een gaatje of een naad met regenwater. Dat water zakt naar het laagste punt, bevriest daar, en drukt de poot open. Bij een set die op een terras blijft staan, is dit veruit het meest voorkomende defect.
Voorkomen kan op drie manieren: zet de meubels ondersteboven zodat het water eruit loopt, kantel ze licht tegen een muur, of controleer of er onderin een afwateringsgaatje zit en houd dat vrij. Doppen onder de poten houden bovendien het contact met natte tegels weg, wat zowel roest als vlekken op de bestrating scheelt.
Zet meubels sowieso niet direct op nat gras of op grond. Een paar tegels of een pallet eronder houdt de onderkant droog en scheelt meer dan welke hoes ook.
Wat een hoes wel en niet doet
Een hoes is nuttig en tegelijk de meest gemaakte fout in dit hele verhaal.
Een goede hoes is ademend, sluit los aan en heeft ventilatieopeningen. Die houdt regen en bladeren tegen terwijl vocht van binnenuit kan ontsnappen.
Een goedkoop zeil van dicht plastic doet het omgekeerde. Overdag warmt het op, 's nachts koelt het af, en de condens die daarbij ontstaat blijft eronder hangen. Onder zo'n zeil is het vochtiger dan in de open lucht, en dan is geen hoes echt beter dan die hoes.
Controleer een hoes bovendien twee keer per winter. Waaien de randen los, dan staat er water in de plooien, en een hoes met een plas erop trekt door en beschadigt wat eronder staat.
Waar je het opslaat
Binnen is beter dan buiten, mits binnen droog is.
Een schuur of berging van hout is vaak vochtiger dan mensen denken, zeker als er een betonvloer in ligt. Zet meubels daar op latten of pallets en houd ze van de muur af, zodat er lucht omheen kan.
Een garage is meestal de beste plek, en een kelder de slechtste, omdat daar de luchtvochtigheid het hoogst is. Denk ook aan muizen: schuimkussens zijn ideaal nestmateriaal, dus berg die op in een gesloten box en niet in een open zak.
Heb je geen opslag, dan is stapelen tegen een gevel onder een overstek het alternatief. Stapel dan wel met iets tussen de zittingen, want een stapel stoelen die de hele winter tegen elkaar staat, krijgt afdrukken.
De laatste ronde, en wat je in maart terugvindt
Maak alles schoon voordat het de winter in gaat, niet erna. Bladresten, vogelpoep en zonnebrandcrème bijten zich in de coating als ze maanden blijven zitten, en in maart zijn ze veel moeilijker weg te krijgen.
Loop daarna de set één keer helemaal langs: schroeven natrekken, doppen controleren, roestplekjes bijwerken, kussens tellen. Dat kost twintig minuten en scheelt in het voorjaar een middag.
In maart hoef je dan alleen af te stoffen en de kussens terug te leggen. Hoe je die eerste zonnige dag verder aanpakt en wat een buitenzithoek nodig heeft om er een kamer van te maken, staat in een buiten zithoek inrichten. En zoek je decoratie waar je in het geheel niets aan hoeft te doen, binnen of buiten, dan is decoratie zonder onderhoud de kortste weg. In de tuinmeubelen staat per model welk frame en welk blad erop zit, en dat bepaalt wat je in november moet doen.
Bekijk alle tuinmeubelen
Bekijk de collectie
