Krasvast en vlekvast zijn twee verschillende dingen
Een blad kan hard zijn en toch elke druppel olijfolie vasthouden. Een ander blad krijgt een kras van een sleutelbos en laat rode wijn zonder spoor weer los. Dat zijn twee losse eigenschappen, en een tafel die op beide goed scoort is zeldzamer dan verkopers doen vermoeden.
Krassen gaan over hardheid. Een materiaal krast alleen als er iets langsgaat dat harder is dan het materiaal zelf. Bestek is dat zelden; het echte gereedschap is fijn zand. Kwartskorrels zitten op schoenen, in stofdoeken en onder serviesbodems, en die zijn hard genoeg om marmer te beschadigen terwijl ze op keramiek niets uitrichten. Datzelfde zand is de reden dat een vloer bij de voordeur het eerst slijt; hoe je dat tegenhoudt staat in wat je bij de deur met schoenen en de vloer doet.
Vlekken gaan over poriën. Steen heeft een open structuur waar vocht in trekt. Keramiek is dicht gebakken en heeft die openingen niet. Hout zit ertussenin en hangt volledig af van de afwerking: geolied hout neemt op, gelakt hout niet.
En dan is er nog een derde vraag die op geen enkel etiket staat: kun je de schade later nog weghalen? Daar draaien de meeste spijtgevallen om.
De bladen naast elkaar
| Blad | Krasvast | Vlekgevoelig | Warme pan | Zelf te herstellen |
|---|---|---|---|---|
| Keramiek | zeer hoog | vrijwel niet | ja | nee, een schilfer blijft |
| Marmer | laag tot midden | hoog, ook zuur | matig | polijsten door een vakman |
| Travertijn | laag tot midden | hoog, plus kruimels in de poriën | matig | vlek wel, dof plekje niet |
| Eiken, geolied | midden | midden | nee | ja, schuren en oliën |
| Mangohout | midden | midden | nee | ja, maar de nerf loopt grilliger |
Lees de tabel niet van links naar rechts. Begin bij de kolom die in jouw huishouden het vaakst een rol speelt. Wordt er dagelijks met drie kinderen aan tafel gegeten en huiswerk gemaakt, dan is de eerste kolom leidend. Staat de tafel vooral voor mooi en eet je er twee keer per week aan, dan mag je bij de tweede kolom soepeler zijn.
De laatste kolom is de kolom die mensen overslaan en na een jaar het belangrijkst vinden. Een blad dat je zelf kunt bijwerken veroudert anders dan een blad waarbij elke beschadiging permanent is.
Glas laat ik hier weg. Het is helder over vlekken en hopeloos over krassen, en in een eetkamer waar borden over het blad schuiven is dat een ongelukkige combinatie.
Keramiek staat bovenaan, en waar het toch stukgaat
Keramiek is gebakken op hoge temperatuur tot een dichte plaat zonder poriën. Rode wijn, olie, citroen, koffie: het blijft op het oppervlak liggen tot je het afneemt. Een warme pan direct op het blad kan ook, wat bij geen enkel ander materiaal in dit rijtje verstandig is.
Voor krassen geldt hetzelfde. Keramiek is harder dan het zand dat door de kamer zwerft, dus dat zand glijdt eroverheen zonder iets achter te laten. Bij de eettafel Maxfield met beige keramisch blad van 230 cm breed op een bronskleurige U-voet betekent dat in de praktijk: afnemen met een vochtige doek en verder niets.
De zwakke plek zit in de randen. Een zware pan die van tafelhoogte tegen de rand valt, kan er een schilfer uitslaan, en dat laat zich niet bijwerken. Een houten blad met een deuk kun je stomen, een keramisch blad met een schilfer is beschadigd zoals een tegel beschadigd is.
Er is ook een esthetisch bezwaar dat je eerlijk moet meewegen. Keramiek met een steenprint blijft over het hele blad dezelfde tekening tonen, waar echt marmer per plek verschilt. Van dichtbij, bij het afruimen, zie je dat verschil.
Marmer en travertijn: één gewoonte scheelt het meeste
Natuursteen doet het slecht in beide kolommen en wordt toch het vaakst gekozen, omdat er geen imitatie is die de diepte van echte steen haalt. De aders lopen door het materiaal heen en niet over het oppervlak.
Zuur is de grootste vijand, meer nog dan kleur. Citroensap, azijn, wijn en tomatensaus lossen het calciumcarbonaat aan het oppervlak op. Wat je overhoudt is een doffe plek, en dat is dus geen vlek die je eruit kunt poetsen. Een lichte steen zoals het Toronto marmer in blush beige van de eettafel Bottega van 190 cm met messing spinpoot laat zo'n plek eerder zien dan een donkere soort met veel tekening.
Travertijn heeft daarbij zijn eigen eigenaardigheid: open kanaaltjes in het oppervlak, soms gevuld en soms niet. Kruimels en saus zoeken die openingen op. Bij het ovale blad van de eettafel La Cantera in beige travertine, 240 cm lang is die structuur precies wat de tafel zijn karakter geeft en tegelijk wat je na een uitgebreid diner even moet nalopen met een borstel.
De gewoonte die het meeste scheelt is impregneren, ongeveer een keer per jaar. Dat sluit de poriën niet af; het geeft je tijd. Een gemorste druppel blijft dan een halve minuut bovenop staan in plaats van meteen in te trekken. Wat je doet als het toch misgaat staat per soort schade in krassen, deuken en kringen herstellen.
Hout is de enige die je zelf kunt bijwerken
Hout scoort in de tabel nergens uitmuntend en wint alsnog vaak, om een reden die de tabel niet vangt: een beschadiging in hout is geen eindstation.
Bij een geolied blad haal je een kras weg met schuurpapier korrel 240 in de richting van de nerf, gevolgd door onderhoudsolie. Na een dag is de plek onderdeel van het blad. Op de eettafel Riva in natural oak, 230 cm lang op een centrale conische voet is dat een klus van een kwartier per plek, en dat kun je jaren blijven doen.
Bij gelakt hout gaat die vlieger niet op, want daar breek je bij het schuren de laklaag open en houd je een matte plek over. Controleer voor de koop welke afwerking op het blad zit; dat verschil bepaalt tien jaar onderhoud.
Mangohout gedraagt zich als eiken, met een grilliger tekening en meer kleurverschil binnen één blad. Dat vergeeft juist veel: op het spicebrown blad van de eettafel Stafford van 230 cm op een zwart kruisvoetframe valt een bijgewerkte plek nauwelijks op, omdat er in de nerf al donkere en lichte partijen door elkaar lopen.
Wat hout wel slecht verdraagt is hitte en droogte. Een warme pan zet er een blijvende ring in en een winter met vloerverwarming op 30 procent luchtvochtigheid kan haarscheurtjes geven. Een tafel niet pal naast de radiator zetten helpt daar meer tegen dan welk middel ook.
Kortom: wil je zo min mogelijk omkijken naar je blad, dan is keramiek de logische keuze. Wil je steen met echte tekening, reken dan op impregneren en onderzetters. En wil je een tafel die met de jaren meebeweegt, dan neem je hout en accepteer je dat je er af en toe zelf aan werkt. De volledige vergelijking per vorm en maat staat bij de eettafels, en voor een salontafel spelen andere dingen mee, zoals gewicht en optisch gewicht van het blad.
Bekijk alle eettafels
Bekijk de collectie
