De vier vormen naast elkaar
| Vorm | Werkt het best boven | Doet met de muur | Grootste valkuil |
|---|---|---|---|
| Rond | dressoir, console, schouw | verzacht rechte lijnen | te klein gekozen |
| Rechthoekig | bank, wastafel, lange wand | benadrukt hoogte of breedte | herhaalt wat er al is |
| Ovaal en boog | console, kaptafel, smalle wand | rekt de wand omhoog | te hoog gehangen |
| Organisch | een verder lege wand | trekt alle aandacht | naast andere drukke vormen |
Twee dingen bepalen welke rij voor jou geldt: wat er onder de spiegel staat en wat er verder aan die wand hangt. De vorm van de spiegel is het antwoord op die twee, en niet op wat je mooi vindt op een foto van andermans hal.
Deze gids gaat over vorm. Op welke hoogte je hem uiteindelijk ophangt, en welke maat past bij welk meubel, staat in een spiegel ophangen op de juiste hoogte.
Een voorbeeld dat het verschil laat zien: in een hal van 110 cm breed met een smalle console en een deurkozijn ernaast is elke rechthoek de derde rechthoek op rij. Diezelfde hal met een cirkel van 70 cm boven de console leest meteen rustiger, zonder dat er iets anders is veranderd.
Rond: het tegenwicht voor rechte meubels
Een ronde spiegel doet zijn werk boven een meubel met rechte hoeken. Een dressoir, een console, een kast: dat zijn rechthoeken, en er hangt bijna altijd nog een rechthoekige lijst of een raam in dezelfde muur. De cirkel breekt die reeks.
De maat is waar het meestal misgaat. Een ronde spiegel hoort ongeveer tweederde van de breedte van het meubel eronder te halen. Boven een console van 120 cm breed betekent dat een diameter van rond de 80 cm; een ronde spiegel van 91 cm doorsnede past bij een dressoir van 140 cm. Een cirkel van 50 cm boven datzelfde dressoir leest als een patrijspoort.
Ronde spiegels met een brede lijst tellen daarbij mee als één vlak. Bij een ronde spiegel van 80 cm met een bollenlijst is de lijst zelf het decoratieve element, dus zet er niets hoogs voor. Een lage schaal of twee kandelaars van hooguit 25 cm is genoeg.
Rechthoekig: alleen als de muur er iets aan heeft
Een rechthoekige spiegel versterkt de richting die hij zelf heeft. Staand hangt hij de wand omhoog, liggend maakt hij hem breder. Dat is nuttig in een gang met een laag plafond en overbodig boven een bank die al breed is.
Reken bij een rechthoekige spiegel op een verhouding rond 2:3. Een formaat van 80 bij 120 cm werkt boven een dressoir vanaf 120 cm breed en houdt aan weerszijden 20 cm muur vrij. Die vrije rand is geen detail: zonder marge kleeft de spiegel aan de kastranden en lijkt de wand voller dan hij is.
Boven een wastafel gelden andere getallen. Daar volgt de spiegel de breedte van het meubel eronder, dus een wastafelkast van 80 cm krijgt een spiegel van 70 tot 80 cm breed en niet smaller, anders staan de randen niet in lijn en zie je dat elke ochtend. De hoogte mag daar wel vrij zijn: 90 cm of 120 cm maakt voor het gebruik weinig uit, zolang de bovenkant onder een eventuele wandlamp blijft.
De valkuil is herhaling. Hangt er al een schilderij, een tv of een raamkozijn in dezelfde wand, dan voegt nóg een rechthoek niets toe en wordt het een raster. In dat geval kies je rond of ovaal, of je verplaatst de spiegel naar de tegenoverliggende wand, waar hij het licht van het raam terugkaatst. Hoe dat licht precies werkt staat in een donkere kamer leent licht met een spiegel.
Ovaal en boog: de vorm die het vaakst klopt
Tussen rond en rechthoekig zit de vorm die in de meeste huizen de veiligste keuze is. Een ovaal heeft de zachte rand van een cirkel en de hoogte van een rechthoek, dus hij past zowel boven een console als in een smalle strook muur naast een deur.
Een ovaal van 108 bij 120 cm is bijna zo breed als hoog en gedraagt zich als een grote cirkel: die hoort boven een breed meubel. Een smaller model werkt anders. Een boogspiegel van 60 bij 160 cm hangt of staat tegen de muur en fungeert als passpiegel, en die zet je in een hal of slaapkamer neer waar je hem van top tot teen gebruikt.
Op een kaptafel of een smal dressoir van 90 cm breed is een ovaal van rond de 60 cm breed de bovengrens. Groter en de spiegel steekt over het meubel heen, wat vooral opvalt als er een lamp naast staat. De ovale vorm heeft daar nog een praktisch voordeel: je ziet je gezicht van dichtbij zonder dat je een hoek van de lijst in beeld hebt.
Bij boogvormen komt één maat er extra op aan: de onderkant. Een boogspiegel van 160 cm die begint op 20 cm van de vloer eindigt op 180 cm, en dat is precies de hoogte waarop de rand een deurkozijn of een lijst gaat snijden als die wand er al een heeft. Meet dat vooraf.
Organisch: één per kamer
De asymmetrische, druppelachtige spiegels zijn sculptuur zolang ze alleen hangen. Een organisch gevormde spiegel van 120 cm hoog en 60 cm breed op een verder lege wand vult die wand in zijn eentje.
Zet er daarom niets naast. Geen galerijwand, geen tweede object, geen plantenhanger. In een kamer waar al veel vormen samenkomen wordt zo'n spiegel de zoveelste onrustige lijn, en dan verliest hij precies wat hem interessant maakt. Wil je toch meerdere stukken aan die muur, kies dan de aanpak uit een galerijwand maken die niet rommelig wordt en laat de spiegel een gewone rechthoek zijn.
Een tweede overweging is wat de spiegel reflecteert. Een organische vorm vangt het beeld in stukken, dus richt hem op iets dat de moeite waard is: een raam, een lamp, een plant. Recht tegenover een keukenkastje of een deur naar de bijkeuken laat je dat gewoon de hele dag zien. Verder door de spiegels kijken helpt dan om te zien welke vorm in jouw wand past.
