Waar investeer je in een woonkamer, en waar niet

Het meubel waar je de meeste uren op zit

Reken eens na hoeveel uur per week je op je bank zit. Bij twee mensen die 's avonds twee uur zitten en in het weekend wat langer kom je al snel op dertig tot veertig uur per week uit. Geen ander object in huis wordt zo intensief gebruikt, en dat is de reden dat het grootste deel van je budget daarheen gaat.

Wat je bij een bank betaalt zit in het frame, de vulling en de stof. Een frame van massief hout of meerlaags multiplex houdt vorm; een frame van spaanplaat begint na twee jaar te kraken. Zitdiepte zegt daarnaast meer over comfort dan het aantal zitplaatsen: een bank met 65 cm zitdiepte en een zithoogte van 40 cm zit anders dan een strak model met 50 cm diepte, en welke van de twee bij jou past hangt af van hoe je zit, niet van hoe hij eruitziet.

Meet je kamer voordat je iets bestelt. Hoe je van kamerformaat naar bankformaat rekent staat in bank kiezen op kamerformaat. Een bank die te groot is voor de ruimte is een dure fout die je vijf jaar aankijkt.

In de slaapkamer geldt hetzelfde argument nog sterker, en daar wordt het het vaakst genegeerd. Op een matras breng je zeven tot acht uur per etmaal door, meer dan 2500 uur per jaar. Een goede matras gaat acht tot tien jaar mee; daarna is de veerkracht weg en merk je dat aan je rug voordat je het aan het matras ziet. Wat er over dat matras heen ligt is veel minder kritisch: dekbedovertrekken vervang je toch elke paar jaar en die mogen dus uit de goedkopere hoek komen.

Verlichting kost het minst en verandert het meest

Op de tweede plaats staat licht, en dat is meteen de post waar de verhouding tussen uitgave en effect het gunstigst ligt. Een kamer met één plafondlamp voelt kaal, ook als de meubels kloppen. Dezelfde kamer met vier lichtpunten op verschillende hoogtes voelt af.

Reken op drie tot vijf lichtpunten in een woonkamer van 30 m²: een staande lamp bij de zithoek, een tafellamp op het dressoir, iets bij de leesplek en eventueel een lichtje op een boekenplank. Een tafellamp van 78 cm hoog met een linnen kap van 40,5 cm op een dressoir van 80 cm brengt het licht op ongeveer 130 cm, net onder ooghoogte als je staat en ruim erboven als je zit. Dat is precies de hoogte waarop een lamp warm licht geeft zonder in je ogen te schijnen.

Welke lichtpunten je in welke volgorde aanzet staat uitgewerkt in een woonkamer verlichten zonder plafondlamp. Binnen de verlichting zijn tafellampen en vloerlampen bovendien de makkelijkste categorie om later uit te breiden, want ze vragen geen boorwerk en geen elektricien.

Het vloerkleed houdt de zithoek bij elkaar

Derde prioriteit, en de post die het vaakst wordt overgeslagen. Een zithoek zonder kleed valt uit elkaar in losse meubels; met kleed leest hij als één geheel.

De maat is belangrijker dan de kwaliteit van het weefsel, althans in de woonkamer. De voorpoten van bank en fauteuils horen op het kleed te staan, en dat betekent bij een bank van 240 cm breed een kleed van minimaal 200 bij 300 cm. Een kleed van 200 bij 300 cm met een poolhoogte van 1 cm ligt laag genoeg om een deur er zonder problemen overheen te laten draaien, wat bij hoogpolige kleden regelmatig misgaat. Hoe je de maat berekent bij een hoekbank of een ronde zithoek staat in welke maat vloerkleed je nodig hebt.

Op de vezel kun je wel besparen, zolang je eerlijk bent over het gebruik. In een kamer met honden en kinderen gaat een viscosekleed sneller stuk dan wol. In een woonkamer waar vooral gezeten wordt niet.

Wat je gerust later koopt

Onder de grote drie zit een hele laag die kan wachten. Bijzettafels, decoratie, vazen, wanddecoratie: die vullen een kamer aan, maar ze bepalen niet of hij werkt.

Deze categorie heeft bovendien een eigenschap die de grote meubels missen: je kunt hem in stappen opbouwen zonder dat het er onaf uitziet. Eén glazen vaas van 36,5 cm hoog op een leeg dressoir ziet er beter uit dan vijf goedkope objecten die samen dezelfde plek vullen. Voeg er over een halfjaar iets bij, en nog eens iets een halfjaar later.

Er is één uitzondering. Een bijzettafel naast de bank is functioneel en geen decoratie, want zonder tafeltje staat het glas op de grond. Die koop je wel meteen, op armleuninghoogte, dus rond de 55 tot 60 cm bij een gemiddelde bank.

Voor de wanden geldt een vergelijkbare rekensom. Een grote spiegel of één schilderij van formaat doet meer voor een kamer dan zes kleine lijstjes bij elkaar, en kost vaak minder dan die zes samen. Hang je toch meerdere stukken, houd dan 5 tot 8 cm tussenruimte aan, zodat het als één vlak leest en niet als losse punten op een muur.

Wat over drie jaar toch aan vervanging toe is

Bij het verdelen van je budget helpt het om te weten wat een lange en wat een korte levensduur heeft. Textiel hoort in de tweede categorie.

Sierkussens gaan gemiddeld drie tot vijf jaar mee voordat de vulling zo ver ingezakt is dat de hoes slobbert. Dat ligt zelden aan de stof; de vulling verliest volume door gebruik. Kussenhoezen in de standaardmaten 45 bij 45 en 50 bij 50 cm zijn daarom een logische plek om te besparen, want je vervangt ze toch. Hoe je ze langer goed houdt en wanneer alleen de binnenkussens vervangen genoeg is, staat in een sierkussen slijt niet, hij zakt in.

Hetzelfde geldt voor seizoensdecoratie, kaarsen en alles wat modegevoelig is. Bij een matras of een bank ligt de rekening precies andersom: die koop je één keer per tien jaar en dat verschil moet in je verdeling terugkomen.

Een handige manier om dat te wegen: deel het bedrag door het aantal jaren dat je het ding houdt. Een bank die twaalf jaar meegaat kost per jaar een fractie van wat hij in de winkel lijkt te kosten. Een goedkope bank die je na drie jaar wegdoet ligt per jaar vaak hoger, en dan heb je ook nog drie jaar minder prettig gezeten. Diezelfde som maakt meteen duidelijk waarom een setje kussenhoezen geen investering is, en waarom dat helemaal niet erg is.

De volgorde waarin je het uitgeeft

Met een leeg huis en een beperkt budget is de volgorde net zo belangrijk als de verdeling zelf.

1. Vloer en vloerkleed, want daar staat de rest op en het is het lastigst om achteraf te veranderen.
2. Het grote zitmeubel, gemeten op de kamer die je hebt.
3. Eettafel en stoelen, als je daar dagelijks eet.
4. Verlichting, minimaal drie punten.
5. Gordijnen en textiel.
6. Decoratie, verspreid over de maanden daarna.

Deze volgorde staat verder uitgewerkt in in welke volgorde je een kamer inricht. Sla je stap 4 over tot het einde, dan blijft de kamer maanden onaf voelen terwijl de meubels er al staan, en dat is precies het moment waarop mensen ontevreden dingen gaan bijkopen die ze niet nodig hebben.

Wachten is ook een keuze

Er is een variant die zelden genoemd wordt: een plek voorlopig leeg laten. Een tijdelijke tweedehands kast om het gat te vullen blijft in de praktijk vijf jaar staan, terwijl een lege muur je elke dag herinnert aan wat daar nog moet komen.

Een kamer met vier dingen die kloppen leest rustiger dan een kamer met twaalf dingen die half kloppen, en dat is niet alleen een kwestie van smaak: een half gevulde ruimte geeft het oog plekken om te rusten. Waarom lege vlakken werken staat in leeg laten is ook inrichten.

Praktisch betekent dit dat je van je budget een deel opzij zet in plaats van het helemaal uit te geven bij de eerste ronde. Zes maanden in een kamer wonen leert je waar je echt zit, waar je licht mist en welke hoek elke dag in de weg staat. Die informatie is meer waard dan de korting waarmee je je nu laat verleiden.