Loop 's avonds je kamer rond en zoek de donkerste hoek
Doe alle lampen aan die je normaal aandoet en ga daarna in de deuropening staan. De plek waar je oog niet komt is de plek waar de vloerlamp hoort.
In de meeste woonkamers is dat de hoek achter de bank of de hoek naast de kast. Dat daar niets staat is geen toeval, want er is geen meubel om een tafellamp op te zetten en dus komt het er nooit van. Een vloerlamp brengt zijn eigen ondergrond mee en is daarmee de enige lamp die op zo'n plek terechtkan.
Wat er vervolgens gebeurt is de moeite waard. Licht dat laag in een hoek staat valt tegen twee muren tegelijk en maakt die muren zichtbaar tot bovenaan. Een muur die je ziet telt mee als ruimte, een muur die in het donker verdwijnt telt niet mee, en daarom voelt dezelfde kamer met twee verlichte hoeken ruimer dan met één felle lamp aan het plafond. Je verplaatst geen meubel en je breekt niets door, je maakt alleen de randen van de kamer weer leesbaar.
Hoeveel lichtpunten je in totaal nodig hebt en op welke kleurtemperatuur ze horen te staan, staat in het stuk over een woonkamer verlichten zonder plafondlamp.
Veel is er niet voor nodig. De Hasden van 135 cm in mocha mousse heeft een voet van 45 cm diep en een koepelvormige kap, en dat is genoeg om een hoek van twee meter breed uit het donker te halen.
140 tot 160 cm naast een bank, 135 tot 140 achter een fauteuil
Naast een zitplek geldt één criterium: de onderkant van de kap moet boven de ooghoogte uitkomen van iemand die zit. Die ooghoogte ligt op 115 tot 125 cm. Met een normale kap kom je daar precies op uit bij een lamp van 140 tot 160 cm totaalhoogte.
Zakt de lamp daaronder, dan kijk je vanaf de bank recht in de lichtbron. Dat is niet subtiel storend maar meteen vervelend, en het is de reden dat een op zich mooie lamp soms nooit aangaat.
De Joline van 162 cm met beige linnen kap zit aan de bovenkant van die marge en heeft een voet van 45 cm doorsnee, dus daar moet wel vloer voor vrij zijn. Is de hoek krap, dan is de Blizz van 156 cm met een kolom van gestapelde ringen een betere keus: 26 cm breed en verder alleen lucht.
Achter een fauteuil ligt het anders, want daar sta je achter een lage rugleuning in plaats van naast een hoge. Een bouclé fauteuil van 91 bij 82 bij 72 cm komt tot 72 cm, en een lamp van 160 cm torent daar zichtbaar bovenuit. Tussen 135 en 140 cm klopt de verhouding beter. De Aurelia van 139 cm met een voet van 19,5 cm breed past achter zo'n stoel zonder dat je hem tegen de zitting aan hoeft te schuiven.
Nu het geval waarin die 140 tot 160 cm niet klopt. Heeft de lamp een open kap die het licht ook naar boven gooit, dan is er geen lichtbron om in te kijken en vervalt de hele redenering. Zo'n lamp mag juist hoger, omdat hij pas werkt als hij het plafond haalt. Andersom geldt hetzelfde onder een schuin dak of in een kamer met een plafond van 2,30 m: daar wordt een lamp van 160 cm topzwaar en is 135 cm de verstandige bovengrens, ook naast de bank.
Leeslamp of sfeerlamp, en waarom een kap van 48 cm iets anders doet
Een leeslamp verlicht jou, een sfeerlamp verlicht de kamer. Dat zijn twee lampen, geen twee standen van dezelfde lamp.
Een leeslamp heeft een dichte kap van stof of linnen. Het licht gaat naar beneden, op je boek en je schoot, en blijft binnen een cirkel van ongeveer een meter. Zet hem schuin achter je schouder, zo'n 30 cm naast de armleuning, zodat je hoofd geen schaduw op de bladzijde werpt. Reken op 400 tot 800 lumen.
Een sfeerlamp doet het omgekeerde. De Feline van 168 cm met een glazen kap van 48 cm doorsnee op een marmeren voet laat licht door de zijkanten ontsnappen, waardoor de wand en het plafond meelichten. Lezen doe je er niet bij. Wat hij wel doet is de hoek waarin hij staat vullen, en daarvoor is 200 tot 400 lumen ruim genoeg.
De veelgemaakte fout is een sfeerlamp met te veel licht vullen. Een open lamp met 1000 lumen erin verlicht die hoek niet mooi, hij maakt er een schijnwerper van en je ziet alleen nog de lamp zelf.
In het aanbod vloerlampen is dat verschil aan de kap meteen te zien: dicht textiel tegenover glas, messing of open ringwerk.
Vier plekken waar de vloerlamp niet moet staan
In de looproute. Naast een bank of stoel hoort 80 cm vrije doorgang, en een lampvoet van 45 cm eet daar de helft van op. Dezelfde 80 cm komt terug bij het plaatsen van een fauteuil, en het is de maat die het vaakst sneuvelt zodra er een lamp bij komt.
Naast of achter de televisie. Licht dat vanuit je ooghoek komt terwijl je naar een scherm kijkt, is vermoeiend. Voor de wand achter de televisie werkt een lage lamp of een lichtstrip beter dan een staande lamp ernaast.
Midden tegen een lange lege muur. Dit lijkt op de hoek maar is het niet. In een hoek komen twee vlakken samen en heeft de lamp een rand om tegen te staan. Midden op een kale wand staat hij nergens tegenaan en leest hij als iets dat daar is blijven staan.
In de hoek zonder stopcontact. Een snoer dat door de looproute of onder een vloerkleed loopt is een noodoplossing die je elke dag ziet en waar dagelijks overheen wordt gestapt. Kies dan een andere hoek, of los die plek op met kaarslicht.
Blijft er na dit rijtje maar één hoek over? Dan is dat de goede.
