Raamdecoratie zonder gordijnen: welke oplossing waar past

Waarvoor is die raambekleding eigenlijk nodig?

Voordat je iets bestelt, is het handig om te weten welk probleem je oplost. In de praktijk zijn het er vier, en ze vragen om verschillende oplossingen.

• Inkijk overdag. Speelt vooral op de begane grond aan de straatkant.
• Inkijk 's avonds. Een ander probleem, want zodra binnen de lampen aan gaan, kijkt iedereen naar binnen ongeacht wat er overdag werkte.
• Zon en warmte. Bij ramen op het zuiden en westen wordt een kamer in de zomer een broeikas.
• Verduistering. Alleen in slaapkamers echt nodig, en dan wel meteen goed.

Loop daarna een avond naar buiten en kijk vanaf de stoep naar je eigen huis. Dat is de eerlijkste meting die er is: je ziet meteen op welke hoogte er echt naar binnen te kijken valt en welke ramen alleen een plafond laten zien. In veel rijtjeshuizen blijkt dan dat alleen de onderste 120 cm van het voorraam afgeschermd hoeft te worden en de rest gewoon open kan.

Noteer per raam welke van de vier speelt. Een raam op het noorden dat uitkijkt op de eigen tuin heeft er geen enkele, en daar mag je dus gewoon niets ophangen. Bij een raam op het zuiden aan een drukke straat spelen er drie tegelijk, en dan is één oplossing meestal niet genoeg.

Jaloezieën: het meeste sturing per euro

Horizontale jaloezieën, van hout, aluminium of kunststof, geven de meeste controle over licht. Je draait de lamellen naar de gewenste hoek en stuurt daarmee precies hoeveel er binnenkomt en hoeveel er te zien is.

Lamellen komen grofweg in 25 mm en 50 mm. Smalle lamellen ogen fijner en filteren strakker; brede lamellen laten meer licht door als ze open staan en passen beter bij grote ramen. Reken bij een raamhoogte van 150 cm op een pakket van 12 tot 18 cm bovenin als de jaloezie helemaal opgetrokken is, en houd daar rekening mee als er een vast bovenlicht zit.

Bediening is het tweede punt waar je op let. Een koord hangt altijd ergens in beeld en is bij kleine kinderen onhandig; een ketting of een elektrische bediening kost meer maar houdt het raam schoon van slierten. Bij een raam boven een bank of een radiator is die keuze extra belangrijk, want daar kom je er met een koord in de praktijk nooit netjes bij.

Het nadeel is het schoonmaken. Bij twintig lamellen per raam ben je met een plumeau een kwartier bezig, en dat blijft zo. In een keuken, waar vet zich op de lamellen zet, is aluminium daarom praktischer dan hout.

Vouwgordijn: stof zonder de val van gordijnen

Een vouwgordijn geeft je de zachtheid van textiel zonder de meters stof langs de muur. Het valt strak in het kozijn en trekt in horizontale banen omhoog.

Meet de dagmaat van je kozijn als je hem in de nis wilt hangen, en tel er 10 cm aan elke kant bij op als hij op de muur komt. Ook hier heb je stapelruimte nodig: opgetrokken neemt een vouwgordijn ongeveer 20 cm van de raamhoogte in, dus bij een laag raam kost dat zichtbaar uitzicht.

Voor akoestiek is dit de beste keuze uit dit rijtje, omdat stof geluid opneemt en jaloezieën en shutters dat niet doen. Klinkt je kamer hol, kijk dan ook naar wat je aan galm in een kamer kunt doen, want raambekleding is daar maar één schakel in.

Shutters: mooi, duur en definitief

Shutters zijn luiken met verstelbare lamellen die vast in of om het kozijn zitten. Ze geven een kamer meteen karakter en lossen inkijk en zon in één keer op.

Er zitten twee dingen aan vast. Ze worden op maat gemaakt, dus een fout in het inmeten kost geld, en ze zijn niet verplaatsbaar naar een volgend huis. Reken ook op ongeveer 5 cm die het frame aan elke kant van het raam inneemt; bij een smal raam scheelt dat merkbaar in daglicht.

Bij openslaande deuren en draaikiepramen let je op de vrije draairuimte. Een shutter voor een deur die naar binnen opent, vraagt om een uitvoering die meedraait, en dat is duurder dan het standaardmodel.

Folie: alleen als de rest niet kan

Raamfolie op het glas is de goedkoopste ingreep en de enige die niets aan de muur vraagt. Handig in een huurwoning waar je niet mag boren, en in een badkamer waar textiel toch nat wordt.

Er zit één misverstand aan vast dat veel mensen te laat ontdekken: spiegelfolie werkt maar één kant op. Overdag zie je van buiten alleen de weerspiegeling, maar zodra het binnen lichter is dan buiten, draait dat effect om en kijkt de hele straat mee. Voor de avond heb je dus alsnog iets anders nodig.

Melkglasfolie heeft dat probleem niet, maar neemt ook je uitzicht weg. Op een badkamerraam is dat prima, op een woonkamerraam zelden.

Niets ophangen, en de vensterbank het werk laten doen

Bij een raam dat uitkijkt op de eigen tuin, of op de eerste verdieping aan de achterkant, is de mooiste oplossing vaak helemaal geen raambekleding. Het raam blijft dan een lijst om het uitzicht, en dat is precies wat een kamer ruimtelijk maakt.

Dan verschuift het werk naar wat er voor en op het raam staat. Een boom of grote tak zeeft licht zonder het tegen te houden: een bloesemboom van 110 cm hoog met een kroon van 80 tot 90 cm breekt het zicht vanaf de straat op ooghoogte, terwijl je zelf naar buiten blijft kijken. Zet zoiets 30 tot 40 cm uit het glas, anders drukken de takken tegen het raam.

Op de vensterbank zelf houd je het laag en in groepjes. Een set windlichten van 25,5, 47,5 en 57,5 cm hoog geeft in de winter precies genoeg hoogteverschil om 's avonds mee te doen als lichtbron in plaats van als silhouet. Hoe je zo'n bank verder indeelt staat in vensterbank stylen.

En denk aan de wand tegenover het raam. Een spiegel van 120 cm hoog op die plek verdubbelt het daglicht in de kamer, wat vooral in een kamer met één raam veel scheelt. Dat idee staat verder uitgewerkt in een spiegel in een donkere kamer.

Per kamer een andere keuze

Wat aan de straatkant klopt, klopt niet automatisch boven. Loop de kamers daarom apart langs.

In een slaapkamer weegt verduistering het zwaarst, en daar is een vouwgordijn met verduisterende voering of een verduisterende rolgordijn de enige echte oplossing. Jaloezieën laten via de lamellen altijd wat licht door, hoe strak je ze ook draait.

In een woonkamer met twee ramen naast elkaar hang je bij voorkeur één en dezelfde oplossing op allebei, ook als het ene raam 90 cm breed is en het andere 180 cm. Twee verschillende systemen aan één wand vallen op zodra je binnenkomt, terwijl twee formaten van hetzelfde systeem gewoon als een set lezen.

In de keuken kies je op schoonmaakbaarheid: glad materiaal, geen stof vlak boven het aanrecht. In de badkamer op vocht, dus geen hout en liefst folie of kunststof. Op een zolderkamer met dakramen is een op maat gemaakt rolgordijn in het kozijn vrijwel altijd de enige optie die goed blijft zitten.

En bij een kamer die in de zomer te warm wordt, kijk je naar buiten in plaats van naar binnen: alles wat de zon buiten het glas houdt, zoals een screen of een luifel, doet meer dan welke binnenoplossing ook. Meer daarover staat in het huis koel houden in de zomer. Loop daarna de kandelaars en windlichten langs voor de avonden waarop de vensterbank het licht mag overnemen.