Welke pot kies je bij een kunstboom?

Welke potmaat past bij een losse kunstboom?

Meet de zwarte kweekpot waarin de boom geleverd wordt en zoek een sierpot met een binnenmaat die daar 4 tot 6 cm overheen gaat. Dat is de enige maat die echt moet kloppen; de rest is een kwestie van verhouding.

Kweekpotten komen in een vaste reeks: 17, 19, 21, 24 en 27 cm doorsnede. Een kunstboom van rond de 150 cm zit meestal in de 19 of 21, een exemplaar van 200 cm en hoger in de 24 of 27. De kunstplant Strelitzia van 150 cm wordt geleverd in zo'n zwarte plastic pot, en die is bedoeld om erin te blijven zitten.

De buitenmaat van de sierpot volgt daaruit vanzelf. Bij een kweekpot van 21 cm kom je uit op een pot van 28 tot 35 cm doorsnede, afhankelijk van de wanddikte. Neem je hem veel breder, dan staat de boom in een gat en zie je vooral pot; neem je hem krapper, dan past de kweekpot er domweg niet in.

Waar het misgaat is de opening van de vaas. Een aluminium vloervaas van 120 cm hoog met een doorsnede van 45 cm heeft aan de bovenkant een veel smallere hals dan die 45 cm doet vermoeden, want de vorm is conisch. Bij dit soort vazen zet je geen kweekpot in maar losse takken of een stam zonder pot.

De verhouding tussen de hoogte van de pot en de totale hoogte van de boom is een aparte som, en die staat uitgerekend in hoe je de hoogte van een kunstboom bepaalt vanaf je plafond. Begin daar als je nog geen boom hebt gekozen.

Zet je de kweekpot erin of haal je hem eruit?

Zet hem erin. Bij een echte plant is overpotten nodig, bij een kunstboom niet, en de kweekpot doet in de sierpot drie dingen die je anders zelf moet oplossen.

Hij houdt de stam recht, want de boom is er bij de fabricage in verankerd, meestal in gips of beton. Hij maakt de opstelling omkeerbaar, dus je kunt de boom naar een andere kamer verhuizen of hem in december vervangen door iets anders. En hij houdt de sierpot schoon, wat telt als het een vaas van aluminium of keramiek is die je later voor takken wilt gebruiken.

Wat je wel doet, is de hoogte binnen de pot regelen. Staat de kweekpot te diep, dan verdwijnt de onderste tak achter de rand en lijkt de boom in de pot te zakken. Zet er dan iets stevigs onder: een omgekeerde bloempot, een stapel tegels, een blok hout. Mik erop dat de bovenrand van de kweekpot een paar centimeter onder de rand van de sierpot blijft, zodat je er niet in kijkt.

Daarna dek je die rand af. Droog mos is de meest gebruikte oplossing, kiezels of schors werken ook, en het verschil zit in het gewicht: kiezels van vier of vijf kilo bovenop maken de opstelling meteen een stuk stabieler. Gebruik geen aarde, want die stuift en er komt nooit meer water bij om hem te binden.

Bij een opgemaakte boom is dit hele hoofdstuk al voor je gedaan. De taupe vloervaas met kunstolijfboom komt als één geheel binnen, met de stam op de goede hoogte in de mat afgewerkte vaas. Dat scheelt de rekensom, en het scheelt de kans dat je een pot koopt waar de kweekpot net niet in past.

Hoe voorkom je dat een kunstboom omvalt?

Zorg dat het zwaarste punt onderin zit, want dat is bij een kunstboom van nature niet zo. De kroon is van kunststof en textiel en weegt weinig, maar hij vangt wel elke mouw en elke stofzuigerslang die er langskomt.

Drie ingrepen doen het meeste. Vul de ruimte tussen kweekpot en sierpot met iets zwaars in plaats van met lucht: zand, grind of een paar stoeptegels onderin. Kies een pot die naar onderen niet smaller wordt, want een conische vorm op een kleine voet kantelt bij de eerste duw. En zet de boom niet in een looproute, hoe verleidelijk de lege hoek naast de deur ook is.

Die laatste is meer dan een stabiliteitskwestie. Een kroon van 80 tot 90 cm breed steekt ver buiten de pot, dus een boom die met zijn pot netjes tegen de wand staat, hangt met zijn takken alsnog een halve meter de kamer in. Reken bij het plaatsen met de kroonbreedte en niet met de potmaat.

In een hal is dat vaak de reden om het niet te doen. Waar de trap direct achter de voordeur begint, is er simpelweg geen vloer voor een pot van 35 cm plus een kroon eromheen; wat er in zo'n hal dan wél kan staan is per vierkante decimeter uitgezocht. Een boom hoort daar niet bij.

Op een vloerkleed geldt nog iets extra's. Staat de pot half op het kleed en half op de vloer, dan staat de boom scheef en gaat hij bij elke aanraking wippen. Zet hem er helemaal op of helemaal naast.

Welke pot bij welk interieur, en wanneer koop je ze samen?

Kies de pot op materiaal en tint van wat er al staat, niet op de kleur van het blad. Groen is bij elke kunstboom ongeveer hetzelfde groen; de pot is het onderdeel dat bepaalt of het geheel bij je kamer hoort.

Mat werkt breder dan glanzend. Een matte taupe of donkerbruine pot zakt weg tegen een warme wand en laat de vorm van de boom het werk doen. Metallic en hoogglans doen het omgekeerde: die trekken licht en aandacht naar de vloer, wat prettig is in een donkere hoek en storend naast een raam waar de zon op valt.

Voor een boom met een dunne, grillige stam werkt een strakke cilinder beter dan een organische vorm, omdat er dan één rechte lijn tegenover de takken staat. Bij een volle, brede kroon zoals bij een sakura bloesemboom van 110 cm kan de pot juist wat ronder en lager, anders wordt de opstelling van boven tot onder één massa.

Er is één moment waarop je pot en boom sowieso samen koopt, en dat is als het huis te koop staat. Een grote groene boom in een neutrale pot is een van de weinige decoratiestukken die tijdens een bezichtiging blijft staan, omdat hij geen persoonlijke informatie geeft en een lege hoek meteen een functie. Wat er verder wel en niet blijft staan als kopers door je huis lopen, staat in wat een woning verkoopklaar maakt.

De losse exemplaren staan bij de kunstbomen, met de hoogte en de meegeleverde kweekpot erbij vermeld. Meet die pot voordat je een sierpot uitzoekt, want dat is de maat waar het in de praktijk op stukloopt.