Meet van vloer tot plafond en haal er 40 cm af
De maat die je zoekt is de totaalhoogte inclusief pot, en die mag niet hoger worden dan je plafondhoogte min 30 tot 40 cm. In een woning uit de jaren tachtig of negentig zit het plafond meestal op 250 tot 260 cm. Dat betekent een boom van maximaal 210 tot 230 cm, en niet de 250 cm die er in de webshop zo verleidelijk uitziet.
| Plafondhoogte | Maximale totaalhoogte | Wat er nog past |
|---|---|---|
| 240 cm | 200 cm | compacte boom of grote kunstplant |
| 260 cm | 220 cm | de meeste opgemaakte bomen |
| 280 cm | 240 cm | XL formaat |
| 300 cm en hoger | 260 cm en meer | XXL, anders valt hij weg |
Meet altijd op de plek waar de boom komt te staan, niet midden in de kamer. Een verlaagd plafond boven een zithoek scheelt zo tien centimeter, en een balk of inbouwspot verlaagt je werkelijke ruimte nog verder.
De kunstolijfboom in de ivory metallic vloervaas is een goed ijkpunt: 210 cm totaal, met een vaas van 90 cm hoog en 40 cm doorsnede. Onder een plafond van 250 cm houd je daar precies 40 cm boven de kroon over.
Wat er gebeurt als de kroon te dicht bij het plafond komt
Blijft er nog maar 10 of 15 cm over, dan leest het oog dat als een boom die niet past. De kamer lijkt lager dan hij is, en dat effect blijft ook als je eraan gewend raakt.
Er is een tegengeval, en dat komt vaker voor dan je denkt. In een woonkamer met een plafond van 320 cm of een vide is die 40 cm geen maat meer. Daar staat een boom van 180 cm eenzaam op de vloer, met anderhalve meter kale muur erboven. De regel gaat dan om verhouding, niet om afstand: mik op een boom die ongeveer driekwart van de wandhoogte haalt. Voor zulke ruimtes bestaat een formaat als de strelitzia XXL in taupe pot van 250 tot 265 cm, met een pot van 54 cm doorsnede. In een gewone woonkamer van 260 cm is diezelfde plant simpelweg te groot.
Lukt het niet om aan de hoogte te komen, zet de boom dan op een sokkel of plantenzuil van 100 cm en kies een kleiner exemplaar. Je wint hoogte zonder dat de kroon uit verhouding raakt.
Reken op een cirkel van een meter vloer
Hoogte is maar de helft van het verhaal. Een boom van 210 cm heeft een kroon die 80 tot 100 cm breed uitwaaiert, terwijl de pot zelf maar 40 cm meet. Wie alleen naar de pot kijkt, schuift hem te dicht tegen de bank of tegen de deurpost.
Houd deze marges aan:
- 15 tot 20 cm tussen de pot en de muur, zodat de achterste takken niet plat gedrukt worden
- minimaal 60 cm vrije doorloop naast de boom, anders loop je er dagelijks langs met je schouder
- een deuropening is standaard 83 cm breed; een kroon van 90 cm past daar niet doorheen zonder even in te klappen
Nog een praktisch punt: leg de maat van de pot naast je vloerkleed. Staat de boom half op het kleed en half op de vloer, dan hangt hij scheef en zie je de rand van het kleed omhoog komen. Zet hem er helemaal op of helemaal naast.
Een hoekje van 60 bij 60 cm is geen plek voor een grote boom. Wel voor een lager, breed arrangement: een kokosvaas met Alocasia zebrina is 90 cm hoog en 105 cm breed, en die verhouding werkt juist goed op de vloer naast een fauteuil, waar een hoge boom in je gezichtsveld zou hangen.
De pot bepaalt een derde van de totaalhoogte
Bij een opgemaakte boom koop je hoogte en pot in één keer. Bij een losse boom moet je zelf optellen, en daar gaat het geregeld mis.
Neem de losse sakura bloesemboom van 110 cm, met een kroonbreedte van 80 tot 90 cm. Zet je die in een vloervaas van 90 cm, dan kom je op ongeveer 190 tot 200 cm totaal, niet op 110. Zet je hem in een lage mand van 30 cm, dan blijf je rond de 140 cm en heb je een heel ander soort accent: iets dat naast een dressoir hoort, niet iets dat de hoek vult.
Als vuistmaat werkt een pot die ongeveer een derde van de totaalhoogte inneemt. Bij 210 cm totaal is dat een vaas van 70 tot 90 cm. Gaat de pot daaronder zitten, dan lijkt de boom te zweven; gaat hij er ver boven, dan zie je vooral vaas. Diezelfde verhouding komt terug bij losse takken en de vaas eronder, en bij het formaat vaas per meubelstuk.
Vier plekken waar een grote boom beter niet staat
Voor het raam. De boom wordt een silhouet, je ziet de bladstructuur niet meer en je levert daglicht in dat je in een Nederlandse winter niet kunt missen.
In de looproute tussen deur en bank. Alles wat je elke dag ontwijkt, gaat op den duur irriteren, en de takken raken aan die kant kaal.
Direct naast een vloerlamp van vergelijkbare hoogte. Twee verticale elementen van 200 cm binnen een meter van elkaar vechten om dezelfde aandacht. Kies er één en verplaats de ander naar de overkant van de kamer. Dat is dezelfde denkfout als bij de meeste oorzaken van een onrustige woonkamer.
Tegen een drukke wand. Een boom met fijn blad tegen behang met patroon levert ruis op; tegen een effen wand in een rustige tint komt de vorm pas uit.
Twijfel je tussen twee formaten, neem dan het kleinste dat de ruimte aankan. Een boom die 20 cm te laag is, valt niemand op. Een boom die 20 cm te hoog is, zie je elke keer als je de kamer binnenkomt. Loop het overzicht met kunstbomen langs met je eigen meting op papier en vergelijk de totaalhoogte, niet de foto.
