Een borrel voor acht thuis, zonder de kamer om te bouwen

Hoeveel zitplaatsen heb je echt nodig

Het antwoord dat de meeste mensen verrast: vier of vijf. December is de maand waarin dit het vaakst misgaat, omdat je in een week tijd twee keer iets organiseert en de tweede keer nog steeds acht stoelen staat te sjouwen. Bij een borrel van twee tot drie uur zit op elk moment ongeveer de helft van je gasten, en dat zijn niet steeds dezelfde mensen. Wie net binnenkomt blijft staan, wie een tijdje staat gaat zitten, en tien minuten later is het weer omgedraaid.

Ga je op acht stoelen mikken, dan bouw je de kamer om voor een situatie die zich nooit voordoet. Erger nog: een kring van acht stoelen dwingt iedereen in één gesprek, terwijl een borrel juist leeft van drie kleine gesprekken tegelijk.

Reken op de bank, één fauteuil en twee losse zitplekken die je er makkelijk bij haalt: een poef, een kruk uit de keuken, de stoel van de eettafel. De rest van de ruimte laat je leeg, want daar staan de mensen die op dat moment niet zitten.

Zorg wel dat die losse zitplekken licht genoeg zijn om met één hand te verplaatsen. Een poef van rond de 45 cm doorsnee schuif je met je voet de kring in; een fauteuil van 80 cm breed niet. Hoe je een kruk of poef als extra zitplek en als tafeltje inzet, staat in kruk als bijzettafel.

Waar mensen vanzelf gaan staan

Kijk bij de volgende verjaardag eens waar iedereen belandt. Het is bijna altijd hetzelfde: bij het aanrecht, in de deuropening tussen keuken en woonkamer, of rond het eiland. Nooit midden in de kamer.

Dat komt doordat mensen een rug willen, en iets om een glas op te zetten. Een muur of een kastwand in de rug plus een vlak binnen handbereik is de combinatie waar een groepje blijft plakken. Midden in een kamer heb je allebei niet, dus daar staat niemand langer dan een minuut.

Gebruik dat in plaats van ertegen te vechten. Zorg dat de plek waar mensen tóch gaan staan werkbaar is: haal de fruitschaal en de post van het aanrecht weg, ruim één werkblad helemaal leeg en zet daar de glazen neer. Reken op ongeveer 60 cm blad per persoon voor een groepje van drie of vier.

Eén hoog vlak doet meer dan een extra tafel

Bij een staande borrel is hoogte belangrijker dan oppervlak. Een blad op 90 tot 110 cm laat mensen staan en toch neerzetten; een lage salontafel dwingt iedereen te bukken en blijft daarom leeg terwijl de vensterbank vol raakt.

Heb je geen keukeneiland, dan werkt een ronde tafel op counterhoogte als vervanger. De Harper countertafel is 91 cm hoog met een blad van 81 cm doorsnee: rond die maat kunnen vier mensen comfortabel staan zonder dat er iemand met zijn rug naar de groep staat. Een ronde vorm is bij een borrel praktischer dan een rechthoek, omdat er geen kopse kant is waar iemand alleen komt te staan.

Geen ruimte voor een extra tafel? Een serveertrolley van 75 cm hoog en 60 cm diep op wielen doet hetzelfde werk en gaat na afloop de gang op. Drie plateaus betekent drankjes boven, glazen in het midden, flessen onderin.

Neerzetplekken zijn het echte knelpunt

Tel eens hoeveel vlakken er in je woonkamer zijn waar iemand een glas kan neerzetten zonder op te staan. Bij de meeste mensen zijn dat er twee: de salontafel en de vensterbank. Voor acht gasten is dat te weinig, en het gevolg is dat glazen op de grond belanden of in handen blijven.

Mik op één neerzetvlak per twee gasten, dus vier voor een borrel van acht. Bijzettafels tellen mee, een dressoirblad telt mee, een poef met een dienblad erop telt ook mee. Een set van twee ronde tafels zoals de Cleo van 59 cm hoog en 46 cm diep is hier handig omdat je ze uit elkaar kunt trekken: één naast de bank, één bij de fauteuil aan de andere kant van de kamer.

Zet ze op zithoogte of iets daarboven. Een blad op 55 tot 60 cm bereik je vanuit een bank zonder te draaien; een klassieke salontafel op 40 cm niet. Meer over losse tafels en waar ze het beste staan, staat in bijzettafel kiezen.

Wat op een blad gaat en wat in de keuken blijft

Verdeel het langs één lijn: alles wat gasten zelf pakken staat in de kamer, alles waar jij handelingen voor moet verrichten blijft in de keuken. Flessen en glazen gaan dus naar de kamer, de ijsemmer, de snijplank en de vuile glazen blijven achter het aanrecht.

Eén blad houdt dat bij elkaar. Een dienblad van 43 cm met stevige handgrepen draagt vier gevulde glazen zonder dat je met twee handen hoeft te balanceren, en staat er de rest van de avond als vaste plek voor de flessen. Op een blad ziet een verzameling losse spullen er verzorgd uit; los op tafel ziet dezelfde verzameling er rommelig uit.

Witte wijn en bubbels wil je koud houden zonder telkens naar de keuken te lopen. Een wijnkoeler van 39 cm breed en 25 cm hoog houdt twee flessen op temperatuur en scheelt je een stuk of tien keer heen en weer. Wat er verder handig is aan bar- en wijnaccessoires, staat in dit overzicht; losse koelers en onderzetters vind je bij wijn- en baraccessoires.

Voor het eten geldt hetzelfde principe: kies iets dat een uur op tafel kan staan zonder aandacht. Nootjes, olijven en kaas in blokjes doen dat, warme hapjes niet, tenzij je bereid bent om de hele avond in de keuken te staan.

De looproute vrijmaken

Acht mensen die bewegen hebben een route nodig van de voordeur naar de kamer, en van de kamer naar de keuken en het toilet. Ga staan bij de deur en loop die twee routes één keer. Alles wat je moet ontwijken, staat verkeerd.

Reken op minstens 90 cm vrije doorgang op de plekken waar mensen elkaar passeren, en op 60 cm tussen een bank en een salontafel zodat iemand er langs kan terwijl er iemand zit. In veel woonkamers wordt dat gehaald door de salontafel 30 cm op te schuiven of de tafel die avond helemaal weg te halen. De maten voor doorloop en passeerruimte staan uitgebreider in loopruimte in huis.

Haal ook twee eetkamerstoelen weg. Niet omdat er te weinig plek is, maar omdat lege stoelen mensen uitnodigen om te gaan zitten aan een tafel waar verder niets gebeurt.

Licht en geluid bij acht pratende mensen

Acht mensen in een kamer produceren meer geluid dan je denkt, en in een ruimte met een gladde vloer en weinig textiel kaatst dat terug tot niemand elkaar verstaat. Dat is de reden dat gesprekken op een borrel steeds luider worden.

Leg die avond een extra kleed neer als je er een hebt, houd gordijnen dicht en zet muziek zacht genoeg dat je hem tijdens een stilte nog net hoort. Boven dat niveau gaat iedereen harder praten, waarna de muziek ook weer omhoog moet.

Voor het licht geldt het omgekeerde van een diner. Bij een gedekte tafel wil je één lage lichtbundel, bij een borrel wil je vier of vijf verspreide punten op halve sterkte, zodat elke hoek waar mensen staan verlicht is. Zet de plafondlamp uit en laat schemerlampen, een lamp in de hal en een paar kaarsen het werk doen.

Het laatste halfuur voor de bel gaat

De volgorde die het beste werkt:

1. Zet de glazen klaar op het blad, niet in de kast. Gasten pakken alleen wat ze zien staan.
2. Maak één werkblad in de keuken helemaal leeg en houd dat leeg.
3. Zet de vuilnisbak op een plek waar mensen erbij kunnen, met een schone zak erin.
4. Leg een handdoek klaar in het toilet en controleer het licht daar.
5. Steek de kaarsen aan en dim de rest, ongeveer twintig minuten voor de eerste gast komt.
6. Zet de jassen ergens neer waar ze niet de gang blokkeren, bijvoorbeeld op een bed.

Wat er verder komt kijken bij een huis vol mensen, van de logeerkamer tot de badkamer, staat in je huis klaar maken voor gasten. Wil je later op de avond alsnog aan tafel, dan helpt een feesttafel aankleden bij dat deel.