Goede zijdebloemen herken je aan de steel, niet aan de bloem

Begin bij de steel: draadkern of hol plastic

Pak de tak halverwege vast en buig hem een kwartslag. Een steel met een draadkern blijft staan in de stand die je hem geeft. Hol plastic veert terug naar de vorm uit de doos, en die vorm is kaarsrecht.

Dat verschil zie je in de vaas terug. Bloemen die uit één punt recht omhoog steken lezen als kunstbloemen, hoe goed de bloemkop ook is gemaakt. Een tak die je in een lichte boog kunt zetten valt uit elkaar zoals een echte tak dat doet, en dat is wat het oog verwacht te zien.

Kijk daarna naar de kleur van de steel. Bij goedkoop werk is dat één egaal groen dat in de natuur nergens voorkomt en dat vanuit de kamer als een streep leest. De magnolia tak van 115 cm heeft een goudbruine steel, en juist doordat die niet groen is trekt hij geen aandacht: hij zakt weg in de schaduw van de vaas.

Voel tot slot of de steel over de hele lengte even dik is. Een echte tak wordt naar boven toe dunner, en een gegoten kunststof buis van onder tot boven vier millimeter niet.

Blad met nerven, een matte onderkant en een rand die niet klopt

Op blad wordt als eerste bezuinigd, omdat kopers er wel naar kijken maar het zelden beoordelen.

Drie dingen scheiden goed blad van slecht blad. Er lopen nerven door het oppervlak die je met je duim voelt en niet alleen ziet. De onderkant is lichter en matter dan de bovenkant, zoals bij een echt blad het geval is. En de rand is licht onregelmatig, in plaats van met een strakke stans uit een vel geknipt.

Dat laatste is het snelste controlepunt dat er is: leg twee blaadjes van dezelfde tak op elkaar. Vallen ze exact samen, dan komen ze uit één mal, en dat gaat opvallen zodra er twaalf van dat blad naast elkaar in een vaas hangen.

Op een dressoir van 80 cm hoog zit het blad ongeveer op heuphoogte als je erlangs loopt en op ooghoogte als je op de bank zit. Je kijkt er dus vaker tegenaan dan tegen de bloem zelf, en dat is precies omgekeerd aan de aandacht die de meeste mensen eraan geven bij het kopen.

Kleurverloop van hart naar rand, in plaats van één vlakke tint

Houd een bloemblaadje tegen het licht. Bij een goede zijdebloem loopt de kleur van een warmer, dieper hart naar een lichtere rand, en vaak zit er nog een spoortje groen of geel aan de voet van het blaadje. Bij een vlakke print is de hele bloem in één bad geverfd: overal dezelfde tint, ook in de plooien waar in werkelijkheid schaduw zou vallen.

Bij bloemen die uit tientallen kleine deelbloemetjes bestaan telt dit dubbel. Een hortensia van 75 cm in groen en paars ontleent zijn geloofwaardigheid er volledig aan dat niet elk bloemetje in het scherm dezelfde tint heeft. Zet daar één vlakke kleur neer en je kijkt naar een bal.

Twee tinten in één bloem is genoeg. Meer wordt bont, en bonte kunstbloemen zijn de reden dat mensen denken dat ze niet van kunstbloemen houden.

Real touch, PU en polyester: wat er achter de termen zit

Het woord zijdebloem zegt allang niets meer over zijde. Het is de verzamelnaam voor kunstbloemen van textiel geworden, en die stof is in de praktijk vrijwel altijd polyester. Wat er met dat textiel is gedaan, zegt wel iets.

• Polyester of satijn: geverfde stof, soms met een dunne coating. Licht in gewicht, laag in prijs, en op afstand het sterkst.
• PU of polyurethaan: de blaadjes zijn gegoten in plaats van geknipt, waardoor nerf, dikte en welving in het materiaal zelf zitten.
• Real touch: een latex- of PU-laag over de blaadjes die ze koel en licht vettig laat aanvoelen, zoals een vers bloemblad.

Real touch is dus geen keurmerk maar een afwerking, en niet voor elke bloem een logische. Bij een zijden roos in beige-crème met real touch afwerking, los per steel te koop, doet die laag waarvoor hij bedoeld is: de blaadjes krijgen het gewicht dat een roos hoort te hebben en vallen daardoor naar buiten in plaats van stijf omhoog te staan. Op een pluim of een grasachtige tak zou dezelfde laag alleen maar plakkerig staan.

De test op drie meter, en waar die tekortschiet

Zet de bloemen in de vaas waar ze komen te staan, loop naar de overkant van de kamer en draai je om. Drie meter is ongeveer de afstand van een bank tot een dressoir aan de tegenoverliggende muur, en het is de afstand waarop bezoek jouw bloemen ziet.

Op drie meter verdwijnt materiaal. Wat overblijft is silhouet, kleurvlak en de richting van de stelen. Een goedkope tak die je op tafel meteen doorhad kan daar uitstekend staan, en een dure roos die verkeerd geschikt is blijft er ook op afstand vreemd uitzien.

En dan het tegengeval, want deze test wordt te vaak als enige maatstaf gebruikt. Hij geldt alleen voor bloemen die op afstand staan: een vloervaas in de hoek, een boeket op een dressoir, een enkele tak naast een kast. Op een salontafel of een eettafel kijk je van vijftig centimeter, en dan tellen de nerf in het blad en de naad in de steel wel degelijk mee. Op die twee plekken is één goede steel meer waard dan zeven matige.

Een tweede uitzondering is hard tegenlicht. Vlak voor een raam zie je een vlakke print altijd, ook op vijf meter, omdat het licht dwars door het blaadje heen valt en er dan niets zichtbaar wordt dat op een nerf lijkt.

Zonlicht, stof en de knik onder de bloemkop

Zijdebloemen gaan zelden stuk. Ze verkleuren, en dat gebeurt niet overal in huis even snel.

Direct zonlicht is de grootste veroorzaker. In een vensterbank op het zuiden zie je binnen één zomer verschil tussen de kant die naar het raam staat en de kant die naar de kamer kijkt. Roze en paars verschieten het eerst, wit trekt geel weg en groen blad verbleekt richting grijs. Draai de vaas elke paar weken een kwartslag, dan verkleurt het geheel gelijkmatig en valt het jarenlang niet op.

De tweede plek is het hart van de bloem. Daar hoopt stof zich op, en bij een schermbloem met veel kleine bloemetjes zit die stof er binnen een paar maanden vast tussen. Blaas hem eruit met een föhn op de koude stand en de laagste blaassterkte, vanaf ongeveer twintig centimeter. Nat maken is voor bijna alle zijdebloemen een slecht idee, want de lijm onder de bloemkop laat los en een draadkern die vocht opneemt kan gaan roesten. Die roestvlek trekt daarna van binnenuit door het textiel heen en is niet meer weg te krijgen.

De derde plek is de knik vlak onder de bloemkop. Daar is de kop op de steel gestoken en zit bij goedkoop werk niet meer dan een dopje lijm. Til een tak daarom nooit aan de bloem op als je hem uit de vaas haalt, maar altijd aan de steel.

Wat een goede steel kost: van 9,49 tot 39,95 euro per stuk

Losse stelen zijn in prijs beter te lezen dan kant-en-klare boeketten, omdat je precies ziet waarvoor je betaalt.

Onder de tien euro per steel koop je een bloem die het op afstand doet. De zijden roos per steel van 9,49 euro valt in die groep, en zeven van dat soort stelen in één bolle vaas vullen een dressoir ruim. Rond de twintig euro betaal je voor volume per steel, zoals bij de hortensia van 75 cm, waar één tak al een halve vaas vult. Boven de dertig euro gaat het vooral om lengte en om een steel die je kunt vormen; de magnolia van 115 cm zit daar.

Een samengesteld zijdebloemen boeket in wit en taupe van 101,95 euro kost ongeveer evenveel als tien losse rozen. Dat verschil betaal je aan het schikwerk, aan de kleurcombinatie en aan het feit dat er niets meer te beslissen valt. Terecht als schikken je niets zegt, zonde als je daar juist plezier aan beleeft.

Voor de verhouding tussen boeket en vaas gelden dezelfde regels als bij losse takken. Hoe je de lengte van takken bepaalt ten opzichte van de vaas staat in een apart artikel, en welk vaasformaat bij welk meubel past is een tweede vraag die je beter beantwoordt voordat je bloemen koopt dan erna.