Het licht tekent mee
Een print is klaar zodra hij gedrukt is. Wat je 's ochtends ziet, zie je 's avonds ook, alleen wat donkerder. Bij een reliëf ligt dat anders: daar wordt de helft van het beeld gemaakt door schaduw, en schaduw verandert de hele dag.
Dat effect heet strijklicht. Zodra licht schuin langs een oppervlak valt in plaats van er recht op, krijgt elke verhoging een donkere rand. Diezelfde verhoging verdwijnt bijna volledig als het licht frontaal komt. Daarom kan een reliëfwerk om elf uur 's ochtends spectaculair staan en om drie uur 's middags plat lijken, zonder dat er iets aan het werk is veranderd.
De handgemaakte wanddecoratie met gouden bladvormen van 95x95 cm laat dat goed zien. Het patroon bestaat uit tientallen bladeren die allemaal een andere kant op wijzen. Bij schuin licht loopt er een schaduwrand langs de ene helft van elk blad en licht de andere helft op; het werk krijgt dan een golfbeweging die op een foto nauwelijks te vangen is. Onder een gelijkmatige plafondspot verandert hetzelfde paneel in een goudkleurig vlak met textuur, mooi maar veel rustiger.
Een tweede verschil dat mensen pas in huis merken: je ziet reliëf ook vanuit een ooghoek. Loop je langs de wand, dan schuiven de schaduwen mee en beweegt het beeld. Bij een vlakke print gebeurt er tijdens dat lopen niets.
Dat is meteen de reden waarom reliëf online lastig te beoordelen is. Een productfoto wordt gemaakt onder studielicht dat de diepte juist opzoekt, met één lamp schuin van opzij. In een woonkamer met vier lampen en een raam op het noorden krijg je die scherpe schaduwen zelden. Kijk daarom naar de opgegeven diepte in de omschrijving en naar hoe het licht bij jou binnenkomt, in plaats van naar hoe dramatisch de foto oogt.
Hoeveel diepte er nodig is voordat je het ziet
Reliëf is een schaal, geen schakelaar. Aan de onderkant zit een geschilderd doek met dikke verflagen van een paar millimeter; aan de bovenkant zitten panelen waar je met je hand achter kunt.
Een paar millimeter structuur werkt alleen van dichtbij. In een gang waar je op een halve meter langs de wand loopt, is dat genoeg om een doek levend te laten ogen. Vanaf de bank, op drie of vier meter, verdwijnt zo'n textuur in het beeld en zie je vooral de kleur.
Voor kijkafstand vanaf de zithoek heb je meer nodig. Het paneel 3D liquid metal gold meet 60 bij 90 cm en steekt 17 cm van de wand af; de golven zijn zo diep dat er echte slagschaduw ontstaat, ook bij zacht licht. Dat is een ander soort object dan een schilderij: het hangt half in de ruimte en je ziet het al vanuit de deuropening staan.
Daartussenin zit het grootste deel van het aanbod. De wanddecoratie krater in zwart en goud van 120x120 cm heeft een opgebouwde structuur die van de donkere rand naar een goudkleurig midden loopt. De diepte zit in de opbouw van het materiaal, niet in uitstekende delen, en dat leest van een meter of twee prima.
Diepte heeft ook een praktische kant. Een paneel dat een flink stuk de kamer in steekt, wil je niet naast een deur of in een looproute hangen, want daar stoot een schouder er vroeg of laat tegenaan. Boven een dressoir of een bank zit het veilig, omdat het meubel de afstand al voor je regelt. Zit het werk in een baklijst, zoals het bladerenpaneel met zijn 5 cm diepe rand, dan valt er bovendien een eigen schaduw van de lijst op het werk, en dat randje versterkt het effect nog eens.
Op welke wand het werkt en waar het wegvalt
De lastigste plek is de wand recht tegenover het raam. Daar komt het daglicht frontaal binnen en vult het elke holte, waardoor precies het effect verdwijnt waar je voor betaalt. Hetzelfde gebeurt onder een rij inbouwspots die netjes in het midden van de kamer zijn geplaatst.
De beste plek is de wand naast het raam, in het verlengde van de lichtinval. Daar strijkt het daglicht er de hele ochtend of middag langs. Een wand haaks op een hoge deuropening werkt om dezelfde reden goed.
Een wandlamp vlak boven het werk doet iets anders dan een spot op afstand. Die schijnt van bovenaf strak naar beneden, waardoor je lange schaduwen krijgt die het patroon uitrekken; bij een fijn reliëf wordt het beeld daar grafischer van, bij een grof reliëf al snel rommelig. Hang zo'n lamp liever iets uit het midden van het werk dan er precies boven.
In een gang zonder daglicht is een gerichte spot de oplossing. Zet hem niet recht boven het werk, maar een stuk naar voren aan het plafond, zodat de bundel onder een hoek binnenkomt. Waarom dat bij glas juist averechts werkt en wat strijklicht daar aanricht, staat uitgewerkt in het stuk over licht en fotolijsten aan de wand.
Wat de keuze van het materiaal betreft: deze vraag gaat over diepte en schaduw, terwijl de vergelijking van canvas, metaal en jute als wandmateriaal over stof en gewicht gaat. Een jute doek kan volkomen vlak zijn en een metalen paneel diep; het materiaal voorspelt het reliëf niet.
Wat je ervoor terugkrijgt en wat het kost
De winst is dat de wand meedoet met de dag. Een 3D wandpaneel met bladgouden cirkel van 120x120 cm is in ochtendlicht een verzameling losse gouden vormen met scherpe randen, en onder lamplicht 's avonds een warm, samenhangend vlak. Dat is bij één aankoop twee verschillende werken.
Er is ook geen glas nodig. Reliëfpanelen hangen meestal open, dus je hebt niet de spiegeling die een ingelijste print op een lichte wand wel geeft. Op een wand tegenover een raam is dat een praktisch voordeel dat zwaarder weegt dan het smaakargument.
Een derde punt gaat over gewicht. Handgemaakte panelen met opgebouwd materiaal zijn zwaarder dan een canvas van hetzelfde formaat, en dat merk je bij het ophangen. Op gipsplaat vraagt zo'n werk een plug die op het gewicht berekend is, en het liefst twee ophangpunten in plaats van één, zodat het paneel bij het afstoffen niet scheef zakt.
De prijs betaal je in stof. Elke uitstekende rand vangt hem, en bij een dicht patroon zoals het bladerenpaneel kom je met een doek niet overal tussen. Een zachte kwast of de borstelmond van de stofzuiger op de laagste stand werkt beter; in het stuk over wanddecoratie afstoffen staat hoe je dat zonder schade doet. Reken op een paar minuten per seizoen, meer niet.
Verder vraagt reliëf een rustige omgeving. Op een wand met behang in een druk dessin gaan de schaduwen wedijveren met het patroon eronder en verlies je allebei. Een egale muur in wit, taupe of donkergrijs geeft het werk de ruimte die het nodig heeft. Het volledige aanbod staat bij wanddecoratie, waar de diepte per stuk in de omschrijving staat.
Bekijk alle wanddecoratie
Bekijk de collectie
