Een kamer leeghalen en opnieuw beginnen: het verslag van één dag

Acht uur: alles de kamer uit

Het begon met de bank, want die was het lastigst. De poten eraf, op zijn kant door de deuropening, en toen stond hij in de gang waar hij de rest van de dag zou blijven staan en iedereen in de weg zou zitten. Daarna de salontafel, de fauteuil, de twee bijzettafels, de mand met tijdschriften, de lamp, de plantenbak. Het kleed als laatste, opgerold en tegen de muur in de gang.

Onder het kleed lag een rechthoek vloer die een tint lichter was dan de rest. Achter het dressoir lag een balpen, twee legostenen en een laag stof die je alleen aantreft op plekken die vijf jaar niet bewogen hebben. In de bank zaten drie boeken, een sok en de afstandsbediening van een apparaat dat er niet meer is.

Dit is geen voorjaarsschoonmaak. Het verschil zit hem erin dat je bij schoonmaken alles terugzet en dat je hier de vraag openhoudt of iets terugkomt. Alles wat je de kamer uit draagt, moet zichzelf opnieuw verdienen om erin te mogen. Dat klinkt streng en het is vooral praktisch: zolang spullen op hun plek staan, kijk je er niet meer naar.

Het werkte omdat het één kamer was en één dag. Twee kamers tegelijk leeghalen loopt gegarandeerd uit, en dan slaap je tussen de dozen. Doe het ook niet op een dag waarop je om vier uur ergens moet zijn, want het onaangename deel van deze klus zit precies in het uur waarop je denkt dat je bijna klaar bent.

Elf uur: een lege kamer die je niet kent

Om elf uur was de kamer leeg, en het eerste wat opviel was het geluid. Iedere stap gaf een tik terug van de wanden. Een kamer zonder textiel klinkt hol, en dat is geen bijzaak: het is precies het effect dat je later met een kleed en gordijnen weer wegneemt. Waar galm vandaan komt en wat er tegen helpt, staat in een kamer die galmt.

Daarna het licht. In een lege kamer zie je waar de zon werkelijk komt, en dat blijkt zelden waar je dacht. De ochtendzon viel tot ongeveer een meter de kamer in, langs de linkerwand, en verdween voor twaalven. De rechterhelft kreeg de hele dag geen direct licht. In de ingerichte versie stond de leesstoel precies daar.

Dan de dingen die een lege kamer verraadt en een volle kamer verbergt. Het raam zit niet in het midden van de gevel, er is links een halve meter meer muur dan rechts. De radiator hangt onder het kleinste raam. Aan de linkerwand zitten twee stopcontacten, aan de rechterwand geen enkele, wat meteen verklaart waarom er jarenlang een verlengsnoer onder het kleed door liep. De deur draait naar binnen open en eet een hoek op waar nooit iets kan staan.

Ga in elke hoek een minuut op de vloer zitten. Vanuit de hoek bij de deur zie je de hele kamer en de tuin. Vanuit de hoek bij het raam zie je de deur, wat onprettiger zit dan het klinkt, want je kijkt de hele avond naar de gang.

Er is één valkuil in dit uur, en bijna iedereen trapt erin. Een lege kamer voelt groter dan hij is, en dat verleidt tot grote plannen: er kan een tweede zithoek bij, er kan een grote kast langs die wand. Meet in dat uur niets af aan hoe ruim het voelt. De kamer is even groot als gisteren.

Kwart over twee: terugbrengen, maar niet alles

Na de lunch ging het kleed als eerste weer naar binnen, omdat een kleed bepaalt waar de zithoek begint en eindigt. Een handgeknoopt vloerkleed van 200 bij 300 cm in beige met een poolhoogte van 1,5 cm legt een zichtbare rand op de vloer, en alles wat daarna binnenkomt hoort daar wel of niet bij. Zonder die rand blijf je de hele middag meubels een halve meter verschuiven zonder te weten waarheen.

Toen de bank. Niet terug op de oude plek tegen de lange wand, maar een kwartslag gedraaid, met de zitting naar het raam in plaats van naar de televisie. Dat was de enige echte beslissing van de dag, en hij kwam voort uit dat uur op de vloer: de mooiste blik in deze kamer gaat naar buiten, en die zat vijf jaar in je rug.

Daarna één tafel, en dan stoppen. De tweede bijzettafel bleef in de gang. De plantenbak bleef in de gang. De mand met tijdschriften bleef in de gang, en toen bleek dat er onderin nog een programmaboekje uit 2019 zat. Van alles wat 's ochtends de kamer uit ging, kwam die middag ongeveer de helft terug.

Dat halveren gaat vanzelf zolang je de spullen niet in huis draagt om te kijken hoe het staat. Zodra iets binnen is, blijft het staan. De volgorde waarin je een kamer opbouwt als je het planmatig aanpakt in plaats van op één zaterdag, staat uitgewerkt in in welke volgorde je een kamer inricht.

Om vijf uur stond er een bank, een kleed, een tafel en een stoel in een kamer waar 's ochtends veel meer stond. Het rook naar allesreiniger en het zag er onaf uit.

Zes uur: de eerste lamp aan

De grote lamp aan het plafond bleef uit. In de hoek achter de stoel kwam een staande lamp: een vloerlamp van 135 cm in mocha mousse, met een voet van vijf gestapelde bollen die zelf ook iets in die hoek neerzet. Eén lichtpunt op zithoogte doet met een lege kamer iets wat drie spots aan het plafond nooit doen: het maakt een plek in plaats van een ruimte. Andere hoogtes en posities om mee te werken staan bij de vloerlampen.

Over de armleuning kwam een plaid van 150 bij 200 cm in military olive, van katoen met acryl, en dat was de eerste kleur die de kamer die dag binnenkwam. Daarna ging iedereen zitten, voor het eerst sinds acht uur 's ochtends, en werd er niets meer aan gedaan.

Wat er niet stond viel op, en niet onaangenaam. De hoek bij de deur was leeg en bleef leeg. De wand tegenover de bank was kaal. Op de tafel stond niets. Een kamer die je net hebt teruggebracht tot vier dingen leest verrassend rustig, en dat gevoel is precies waar het argument voor lege plekken op rust; dat staat uitgewerkt in leeg laten is ook inrichten.

In de gang stonden drie dozen. Die zijn er in de weken erna één voor één doorgegaan: een lijst terug aan de muur, twee kaarsenhouders terug op de tafel, de rest naar de zolder of naar de kringloop. Zo komt decoratie terug op de manier waarop hij er eigenlijk hoort te komen, namelijk stuk voor stuk en met een reden, in plaats van in één middag omdat het toch al binnen stond.

De vloerlamp staat er nog steeds in die hoek. Het kleed ligt nog steeds zo. En de tweede bijzettafel is nooit meer teruggekomen.