Het lege gevoel komt van de laag die weg is
Reken eens na wat er in december bij kwam. Een boom, een krans aan de deur, twee of drie kaarsgroepen, extra glaswerk op de eettafel, een plaid die de rest van het jaar in de kast ligt. Op een dressoir van 160 cm breed staan in december al snel tien tot twaalf losse dingen, terwijl er de andere elf maanden drie of vier op passen zonder dat het onrustig wordt. Verdwijnt die laag, dan verdwijnt ook het licht dat erbij hoorde: kaarsen op tafel, een lichtsnoer langs de kast, een schemerlamp die je in december elke avond aanzette.
De kamer is niet leger geworden, hij is terug op zijn eigen maat.
Wat je die eerste week voelt is het verschil, en dat verschil is het grootst rond een uur of zes, als het buiten al donker is en de kamer op één plafondlamp draait. Dat is bruikbare informatie. Het tekort zit vaker in lichtpunten dan in spullen, en dat is een ander probleem met een andere oplossing. Hoe je die lichtpunten over een kamer verdeelt staat in een woonkamer verlichten zonder plafondlamp.
Alles in één middag terugzetten
De dozen gaan naar zolder en binnen het uur staat alles weer op de plek waar het in november stond. Ook de dingen die daar stonden omdat er toevallig ruimte was.
Laat de vlakken eerst een paar dagen leeg. Drie of vier dagen is genoeg om te merken welk vlak je echt mist en welk vlak prettig leeg blijft. De salontafel is daarvoor de beste testcase, want die gebruik je elke dag. Op een blad als dat van de Bloomstone salontafel van 160 bij 80 cm oogt leeg de eerste avond kaal, en weet je na drie avonden met alleen een glas en een afstandsbediening erop hoeveel ruimte je in de praktijk nodig hebt.
Zet daarna één ding per dag terug, te beginnen met het object dat je het eerst gemist hebt. Wat na een week nog in de doos ligt, hoort waarschijnlijk in de kast en niet op het vlak.
Bij de eettafel gaat dit anders. Daar hoort in januari juist wel meteen iets terug te komen, omdat een lege tafel van 90 bij 200 cm midden in een kamer als een leeg vlak leest en niet als rust. Eén object van rond de 30 cm hoog in het midden is genoeg om dat op te lossen.
Het gat meteen dichtkopen
Januari is de maand van de opruimingen, en een kamer die kaal aanvoelt is een slechte adviseur bij het bestellen. De aankoop die dan gedaan wordt is bijna altijd te klein: één object van 15 cm op een dressoir waar in december twaalf dingen stonden verandert niets, en staat er in maart nog steeds verloren bij.
Als je toch iets aanschaft, meet dan eerst het vlak. Een decoratieve schaal met een doorsnede van 36 cm en een hoogte van 10,5 cm, zoals de schaal Lotus in natural resin, vult een salontafelblad van 160 bij 80 cm goed en is meteen te fors voor een bijzettafel met een blad van 40 cm. Hetzelfde object doet op twee plekken dus iets totaal anders. Houd voor losse decoratie aan dat een object hooguit een derde van het vlak inneemt waarop het staat.
Wat in januari wel de moeite waard is: vervangen wat op is. Kaarsen, een lamp die al twee jaar niet meer brandt, een plaid die na drie winters plat ligt. Dat zijn geen impulsaankopen maar vervangingen, en je weet precies welke maat je nodig hebt omdat het oude exemplaar er nog ligt.
De oude opstelling terugleggen zonder te kijken
De meeste kamers hebben drie of vier vlakken die er echt toe doen: de salontafel, het dressoir, de vensterbank en de eettafel. In december kregen die alle vier dezelfde behandeling, want er moest overal iets feestelijks staan. In januari mag dat weer uit elkaar lopen.
Verhuis om te beginnen twee objecten tussen kamers. Een kandelaar van 32 cm hoog met een voet van 14 cm doorsnee, zoals de kandelaar Harlow in brass antique, staat op een eettafel tussen de borden in de weg, maar op een vensterbank van 25 cm diep is die hoogte precies goed omdat het raam de achtergrond levert. Andersom werkt het ook: het lage schaaltje dat op de vensterbank verdween, valt op een dressoir wel op.
Op de vensterbank hoort dat object dan wel aan één kant te staan en niet in het midden, iets waar de vensterbank is de lastigste plank in huis verder op ingaat. Voor het dressoir is de indeling in drie zones bruikbaarder; die staat in een dressoir stylen in drie zones.
Alle warmte tegelijk opruimen
Bij het opruimen van de kerstdecoratie verdwijnt vaak ook het textiel dat er niets mee te maken had. De extra plaid gaat mee de kast in, de twee donkere kussens gaan terug in de hoes, en wat overblijft is een bank in één kleur in de donkerste maand van het jaar.
Februari is nog geen lente. Een plaid van 130 bij 180 cm, zoals de plaid bubble in taupe, dekt een tweezitsbank ruim en hangt bij een driezitter over één zithoek zonder dat je hem elke keer recht hoeft te trekken. Laat die tot maart liggen, samen met twee of drie kussens in een warme tint. De rest van de sierkussens en plaids kan wel de kast in.
Hetzelfde geldt voor kaarsen. De rode en gouden exemplaren mogen weg, de losse kaarsen in crème, zand of taupe blijven staan. Die horen bij het donkere seizoen en niet bij één maand ervan.
Een kleine ingreep die in januari veel doet: leg het textiel op de plek waar je zelf zit. De plaid over de leuning van de fauteuil waarin je 's avonds leest werkt beter dan dezelfde plaid netjes gevouwen over een bank waar niemand op zit. Textiel dat gebruikt wordt, oogt warm; textiel dat alleen ligt te liggen, oogt als styling.
Herschikken met wat er al staat
Zet in één kamer alles wat los staat op de eettafel. Alle vazen, schalen, kandelaars, lijstjes en boeken die op de vlakken stonden. Meestal blijkt er meer te staan dan gedacht, en zie je pas op tafel dat je drie objecten in dezelfde hoogte hebt en niets van 25 cm.
Maak dan eerst twee stapeltjes: wat er hoort te staan omdat je het mooi vindt, en wat er staat omdat het ooit ergens neergezet is. Het tweede stapeltje is bijna altijd het grootste, en het bevat meestal de kleine dingen van onder de 10 cm die samen de rommeligheid veroorzaken.
Verdeel de rest opnieuw over de vlakken, met per vlak maximaal drie dingen in drie verschillende hoogtes. Een gestapelde set boekendozen brengt precies die middenhoogte in: de grootste doos meet 33 bij 25 cm en de stapel komt met het koraalornament erop op 28 cm, waarmee hij het verschil overbrugt tussen een lage schaal en een hoge vaas. De boekendozen met linnen kaft en koraalornament doen dat werk op een salontafel of een bijzettafel.
Wat na deze ronde overblijft gaat in een doos, en die doos zet je niet op zolder maar in de gangkast. In maart, als het licht verandert, haal je hem opnieuw tevoorschijn en kies je er twee dingen uit. De decoratieve objecten die je dan overhoudt zijn de objecten die je echt gebruikt.
