Welk stuk van het eiland telt eigenlijk mee?
De lengte van het eiland zegt weinig. Wat telt is de zitrand: het deel van het blad waar een overstek zit én waar niemand voor staat te koken.
Loop het blad langs en streep drie stukken weg. Het eerste is alles waar geen overstek is; zonder vrije ruimte onder de rand zit je zijwaarts en schuift niemand daar vrijwillig aan. Het tweede is het stuk voor de kookplaat, want daar wil je geen hoofd op spathoogte. Het derde zijn de laatste tien tot vijftien centimeter aan elk uiteinde, waar een kruk half in de looproute steekt en waar iedereen die langsloopt met zijn heup tegenaan komt.
Van een eiland van tweeënhalve meter blijft daarmee vaak 150 tot 180 cm over. Dat is het getal waarmee je verder rekent, en het is meestal een stuk kleiner dan wat mensen in gedachten hadden toen ze vier krukken bestelden.
Hoeveel krukken passen er dan?
Ga uit van de afstand van hart tot hart tussen twee zittingen. Twee mensen die naast elkaar aan een blad eten hebben elk hun ellebogen nodig, en de zitting is smaller dan de persoon erop.
Voor krukken zonder armleuning houd je 60 tot 65 cm tussen de middens aan. Zodra er armleuningen of een draaimechanisme bij komen, gaat dat naar 70 tot 75 cm, want een draaiende zitting heeft ruimte nodig om te draaien zonder de buurman te raken.
| Bruikbare zitrand | Zonder armleuning | Met armleuning of swivel |
|---|---|---|
| 120 cm | 2 | 1 |
| 150 cm | 2 | 2 |
| 180 cm | 3 | 2 |
| 210 cm | 3 | 3 |
| 240 cm | 4 | 3 |
| 300 cm | 4 tot 5 | 4 |
Het verschil tussen de twee kolommen is groter dan het lijkt. De counterstoel Dantes van 43 cm breed en de counterstoel Encanto van 44 cm breed zijn allebei smal genoeg om er drie op anderhalve meter te zetten, terwijl dezelfde meter met armstoelen er twee toelaat. De stoel zelf is bijna nooit het probleem; de ruimte ernaast is dat wel.
Let ook op wat er op de vloer gebeurt. Een kruk met een conische voet of een ronde voetplaat, zoals de barstoel Gatsbi met een zithoogte van 75 cm, staat boven smal en onder breed. Twee van die voetplaten die elkaar raken zetten de krukken scheef voordat er iemand op zit.
Hoeveel ruimte moet er achter de krukken vrij blijven?
Tussen de achterkant van een kruk en de eerste wand of kast wil je 90 tot 100 cm. Dat is wat iemand nodig heeft om de kruk naar achteren te schuiven en op te staan. Loopt er ook een route langs, bijvoorbeeld van de gang naar de tuindeuren, tel er dan nog een kwart meter bij op.
De meest voorkomende misrekening zit niet in die afstand maar in wat erachter staat. Een koelkastdeur, een oven of een kastdeur die naar buiten opent heeft de volle diepte nodig, en een bezette kruk pakt precies dat stuk in. Kijk voordat je bestelt waar de deuren achter de zitrand naartoe draaien; dat bepaalt vaker het aantal krukken dan de lengte van het blad.
Een draaibare zitting scheelt hier meer dan wat ook, omdat je in en uit kunt stappen zonder de kruk te verplaatsen. De counterstoel Linsey in stone chenille draait en heeft armleuningen op 71 cm hoogte, en dat is de maat die telt: bij een blad van 90 cm schuiven die armleggers er nog onder door, bij een lager blad niet meer.
Kun je ook om de hoek zitten?
Aan een hoek gaat het vrijwel altijd mis. Twee krukken die haaks op elkaar staan delen dezelfde kniezone onder het blad, en de een schuift naar buiten zodra de ander aanschuift.
Laat de hoek zelf leeg en begin op ongeveer 30 cm van de hoekpunt. Bij een eiland in L-vorm win je daarmee niets in aantal, wel in bruikbaarheid: drie krukken waar iedereen zit is meer waard dan vier waarvan er één altijd de verkeerde kant op staat.
Er is één opstelling waarin de hoek wel werkt, en dat is een eiland dat aan de korte kant een vrij uiteinde heeft. Eén kruk aan het kopse eind kijkt de andere twee aan in plaats van in dezelfde richting, en dat maakt van een rij een tafel. Voorwaarde is dat het blad daar ook oversteekt, wat lang niet altijd zo is.
Houd bij het bepalen van het aantal ook rekening met wat het blad nog moet kunnen. Een eiland waar drie krukken staan en waar aan het uiteinde een schaal of een plank kwijt kan, functioneert beter dan een volle rij van vier waar niets meer bij past.
Is het eiland ook een werkplek?
Aan een eiland waar alleen ontbijt wordt gegeten mag een kruk zonder rug staan. Zodra iemand er een halve dag met een laptop zit, verandert de vraag, want dan gaat het over rugsteun, over een voetsteun op de juiste hoogte en over hoe lang je stil kunt zitten.
De zithoogte hoort dan bij het blad en niet bij de smaak. Bij een eiland op werkbladhoogte van 90 cm past een zithoogte rond de 67 cm, zoals bij de Encanto; de Gatsbi met 75 cm hoort bij een hogere bartafel. Hoe die rekensom precies loopt staat in de barstoel volgt het blad, en wat een echte werkplek van een zithoogte vraagt is uitgewerkt in de juiste bureauhoogte en verstelbaarheid.
Eén ding verandert er ook aan het aantal. Een werkplek aan het eiland kost anderhalve plaats in plaats van één, omdat er een laptop, een kop koffie en meestal een stapel papier naast ligt. Reken die plek dus dubbel als je uitrekent hoeveel barstoelen er bij jou passen, en koop er hooguit één meer dan er doordeweeks echt iemand zit.
