Geen ruimte voor een nachtkastje: wat dan?

Als er aan één kant geen 40 cm vrij is

Dit is de slaapkamer waar het over gaat. Het bed staat met de lange zijde tegen de wand, want anders kom je de kamer niet meer door. Aan de andere kant loopt de radiator onder het raam door tot vlak naast het hoofdeinde. Of het is een zolderkamer waar het dakvlak precies daar begint waar het kastje zou moeten staan.

Onder de 40 cm werkt een gewoon nachtkastje niet meer. Je kunt er niet langs, of je kunt het blad niet bereiken zonder eerst het dekbed opzij te slaan. En een kastje dat je alleen bereikt door uit bed te stappen is per definitie geen nachtkastje.

Het gebruikelijke advies is dan om het bed te verplaatsen. Soms is dat het goede antwoord, en verderop staat wanneer. Meestal staat het bed waar het staat om een reden die zwaarder weegt dan het kastje: de looproute, het raam, de deur, de plek van de kast. In dat geval los je het op aan de kant van het kastje.

Een nachtkastje doet vier dingen tegelijk

De reden dat het zo lastig oplost, is dat dit ene meubel vier taken combineert die niets met elkaar te maken hebben.

• Het draagt de lamp waarmee je leest
• Het geeft een landingsplek op armhoogte voor een glas, een telefoon en je bril
• Het bergt op wat je niet in de kamer wilt zien
• Het geeft de wand achter het bed een visuele voet, waardoor het bed niet los in de ruimte lijkt te staan

Zolang je een meubel zoekt dat alle vier tegelijk doet, kom je uit bij een kastje met de gebruikelijke afmetingen. Splits je de taken op, dan blijkt elke taak apart met veel minder ruimte toe te kunnen. De eerste die je weghaalt levert het meeste op.

Het licht gaat als eerste naar de muur

Van de vier taken is de lamp de grootste ruimtevreter. Een tafellamp met een stoffen kap neemt het grootste deel van een klein blad in beslag en laat een strook over waar net een telefoon op past.

Aan de muur verdwijnt dat probleem in één keer. Een model als de wandlamp Sofia met matglazen panelen is 11,5 cm diep en 28,5 cm hoog, en steekt daarmee minder ver uit dan de rugleuning van je bed. Hang hem zo dat de onderkant rond de 120 cm boven de vloer zit: dan valt het licht op de bladzijde en kijk je zittend niet in de lichtbron.

Twee praktische punten. Er moet stroom bij, en dat betekent een aansluitpunt in de wand of een opbouwsnoer langs de plint naar het dichtstbijzijnde stopcontact. En dit gaat niet op bij een schuin dakvlak of bij een raam dat direct naast het hoofdeinde begint; daar is de wand er simpelweg niet.

Levert de wandlamp het blad op dat je nodig had, dan is de rest van dit artikel misschien overbodig. Dat gebeurt vaker dan je denkt.

Een blad van dertig centimeter is vaker genoeg dan gedacht

Wat ligt er 's nachts echt naast je? Een glas water, een telefoon, een boek, soms een bril. Dat is minder oppervlak dan een dinerbord.

Daar past een kleine ronde tafel voor. De bijzettafel Misty met wit marmeren blad heeft een blad van 30 cm doorsnee en staat op 52 cm hoogte, wat aansluit bij een matras die rond 50 cm eindigt. Een rond blad heeft in een krappe doorgang bovendien een voordeel dat je 's nachts merkt: er zijn geen hoeken om je scheen aan te stoten.

De grens is even duidelijk. Op zo'n blad past het bovenstaande, of een lamp, en niet allebei. Dat is precies de reden waarom stap één de lamp naar de muur brengt. Blijf je bij een tafellamp, dan heb je een groter blad nodig en zit je terug bij het oorspronkelijke probleem. Hoe blad en matrashoogte zich tot elkaar verhouden als er wél plaats is, staat uitgewerkt in de hoogte van een nachtkastje bepalen.

Eén kastje voor twee slaapkanten

Bij een tweepersoonsbed tegen de wand is er meestal aan één kant wél ruimte. De verleiding is om dan maar helemaal niets neer te zetten, omdat het niet symmetrisch wordt. Dat is zonde van de kant die wel vrij is.

Zet daar een volwaardig kastje en laat de wandzijde het met een wandlamp en de vensterbank doen. Het nachtkastje Sage in clay green is 51 cm hoog en 50 cm diep, met een rond voetstuk waar je met je voeten langs kunt in plaats van tegenaan. Die hoogte past bij een houten ledikant met een dun matras; bij een boxspring valt het blad te laag uit.

Asymmetrie in een slaapkamer valt minder op dan mensen vrezen, omdat je de kamer bijna altijd vanuit de deur ziet en niet vanaf het voeteneinde. Wat wel opvalt is een leeg vlak naast een bed waar duidelijk iets zou kunnen staan. Meer opties per bedmaat staan bij de slaapkamermeubels.

Een lade heeft ruimte nodig om open te gaan

Dit wordt bijna nooit meegerekend. Een lade vraagt vóór het kastje net zoveel vrije ruimte als hij zelf diep is. Staat het meubel klem tussen bed en wand, dan komt de lade tot halverwege en wordt de achterste helft ervan nooit meer gebruikt.

Open vakken hebben dat probleem niet. Het nachtkastje Dorma met twee open compartimenten is 55 cm hoog en 45 cm diep en werkt van bovenaf en van opzij, dus ook als er maar een handbreedte vrij is. Nadeel is dat je ziet wat erin staat, en daar is één ding tegen te doen: geef de kleine rommel een gesloten doos. De opbergdoos van glas en MDF met fluwelen binnenzijde meet 24 x 24 x 8,5 cm en vangt oordoppen, sieraden, laders en pillenstrips in één object op.

Wat daarna nog overblijft aan opslag hoort niet naast het bed thuis. Reservekussens, boeken die je niet leest en de föhn passen onder het bed of in de kast, en het bed wordt er rustiger van.

Wanneer het bed zelf moet verschuiven

Er is een grens aan wat je met kleine oplossingen redt. Blijft er tussen bed en wand minder dan 60 cm over om te lopen, dan is het kastje niet langer het probleem: dan is de kamer verkeerd ingedeeld, en dat kruipwerk kost je elke nacht meer dan een nachtkastje ooit oplevert.

Drie signalen dat het bed moet wijken: je moet over het voeteneinde klimmen om aan de andere kant te komen, de kastdeur raakt het matras als je hem opendoet, of het bed staat voor de radiator zodat de warmte in het beddengoed verdwijnt.

Het bed verplaatsen is minder werk dan het lijkt, en het is bijna altijd een avond in plaats van een project. Hoeveel tijd zo'n ingreep in de praktijk kost en waar de uren echt in gaan zitten, staat in de tijd die het inrichten van een kamer kost. Verschuif eerst met karton op de vloer voordat je iets tilt: leg de contour van het bed en van het kastje neer en loop er een paar keer omheen.