Een couvert is 60 cm breed en 40 cm diep
Reken per persoon 60 cm tafelbreedte. Bord, glas, bestek en de ellebogen die erbij horen passen daar precies in, zonder dat je buurman je aanraakt zodra hij zijn mes oppakt.
In de diepte heeft een couvert 40 cm nodig. Zitten er mensen tegenover elkaar, dan komt het tafelblad dus op minstens 80 cm, plus zo'n 15 tot 20 cm in het midden voor schalen, kandelaars en een karaf. Daarom is vrijwel elke rechthoekige eettafel tussen de 90 en 100 cm breed en niet smaller.
Krapper kan, maar weet wat je inlevert. Bij 50 cm per persoon passen er meer stoelen aan dezelfde tafel en schuift iedereen de hele avond met glazen om ruimte te maken. Voor een tafel waar je dagelijks aan eet is 60 cm de ondergrens, niet de ruime uitvoering.
Van vier naar tien personen: de lengtes die erbij horen
Aan een rechthoekige tafel zit het grootste deel van je gezelschap aan de twee lange zijden. Drie personen per zijde vragen 180 cm blad, vier personen 240 cm. Dat is de hele rekensom.
In de praktijk komt dat neer op deze reeks: 120 tot 140 cm voor vier personen, 180 tot 200 cm voor zes, 220 tot 240 cm voor acht, en 280 tot 300 cm voor tien. De eettafel Windsor van 190 cm zit precies op die zes-personengrens, met een tafelhoogte van 75 cm en een centrale sokkelpoot. De Langford met keramisch travertijnblad van 200 cm geeft er nog tien centimeter armslag bij.
Aan de bovenkant van de reeks wordt de kamer eerder het probleem dan de tafel. De Maxfield van 300 cm breed zet acht tot tien mensen aan tafel, maar vraagt een eetkamer van ongeveer 40 m² om niet als een obstakel te werken.
Tel er 80 tot 100 cm loopruimte omheen
Vanaf de tafelrand tot de dichtstbijzijnde muur of kast heb je 80 cm nodig. Dat is de afstand die iemand gebruikt om zijn stoel naar achteren te schuiven en op te staan, niet meer en niet minder.
Loopt er aan die kant ook nog iemand langs, naar de keuken of naar de tuindeuren, dan wordt het 100 cm. Onder de 70 cm kom je niet meer achter een zittende gast langs zonder dat hij moet aanschuiven.
Die maat maakt het rekenen omgekeerd makkelijk. Kamerbreedte min tweemaal 80 cm is je maximale tafelbreedte. Een eetkamer van 3,50 bij 4,50 m laat dus een tafel toe van maximaal 190 cm breed en 290 cm lang, en omdat een eettafel zelden breder is dan 100 cm blijft alleen de lengte een echte keuze.
Staat de tafel met één zijde tegen de muur, dan verdwijnt die zijde uit de som. Een ronde bistrotafel van 80 cm doorsnee op 77 cm hoogte heeft in een keukenhoek daardoor genoeg aan iets meer dan twee vierkante meter voor twee personen.
Rond, ovaal en rechthoekig bij hetzelfde aantal stoelen
Bij een ronde tafel reken je niet met de lengte maar met de omtrek: diameter maal 3,14, gedeeld door 60 cm. Een blad van 130 cm doorsnee heeft dus een omtrek van ruim 400 cm en biedt plaats aan zes couverts.
| Vorm | Maat voor vier tot zes personen | Wat je wint | Waar het knelt |
|---|---|---|---|
| Rond | 120 tot 135 cm doorsnee | Iedereen kijkt iedereen aan, geen hoeken in de loopruimte | Boven 140 cm doorsnee kom je niet meer bij het midden van de tafel |
| Ovaal | 200 tot 230 cm lang | De lengte van een rechthoek met een zachte doorloop | Vraagt net zoveel kamerbreedte als een rechthoekige tafel |
| Rechthoekig | 160 tot 200 cm lang | De meeste plaatsen per vierkante meter, kan langs een wand | Hoeken vangen heupen en stoelpoten in een smalle kamer |
De Baldwin rond in mangohout van 130 cm laat zien waarom rond in een krappe eetkamer vaak wint: er zijn geen hoeken die de loopruimte opeten, en de middenpoot houdt de vloer eronder vrij. De Maisy in wit Banswara marmer van 114 cm doet hetzelfde een maatje kleiner, met een omtrek van rond de 360 cm en dus vier tot zes plaatsen, afhankelijk van hoe breed de stoelen zijn.
Ovaal is de vorm die het vaakst over het hoofd wordt gezien. De Harper ovaal van 230 cm in gerookt eiken geeft acht mensen dezelfde lengte als een rechthoekige tafel, maar loopt aan de uiteinden rond, wat scheelt in een kamer waar je er dagelijks langs schuift. Bij de Rayford ovaal van 230 cm staat er in de omschrijving een bruikbare ondergrens: een eetkamer van 20 m² of groter.
Tafelhoogte 75 cm en de zithoogte die daaronder past
Een eettafel is 75 tot 77 cm hoog. De Windsor meet 75 cm, de Baldwin 76 cm, de bistrotafel 77 cm. Dat verschil van twee centimeter voel je niet.
Wat je wel voelt is het verschil tussen tafelblad en zitting. Tussen de 27 en 30 cm zit je goed. De eetkamerstoel Zenith met een zithoogte van 48 cm komt onder een tafelblad van 75 cm uit op precies 27 cm, en dat werkt. Een stoel met een zithoogte van 50 cm laat onder datzelfde blad nog 25 cm over, wat voor iemand met lange benen krap wordt.
Kies de stoelen daarom pas als de tafel vaststaat, en niet andersom. Binnen één collectie eetkamerstoelen lopen zithoogtes van 45 tot 50 cm en armleuninghoogtes van 63 tot 70 cm door elkaar heen, en dat verschil bepaalt of je stoelen aanschuiven of half in de loopruimte blijven staan.
Waar de rekensom niet opgaat
De 60 cm per persoon geldt voor de lange zijden. Aan de kopse kanten is de breedte van het blad de beperking, en die is meestal 90 tot 100 cm, dus daar past één stoel.
Belangrijker is wat er onder het blad gebeurt. Bij een tafel op vier hoekpoten zit degene aan de kopse kant met zijn knieën tegen een poot, en dan tellen die plaatsen niet mee. Een tafel van 200 cm op hoekpoten is daarmee een zestafel en geen achttafel. Een centrale sokkel of twee naar binnen geplaatste poten lossen dat op, en dat is de echte reden dat zoveel eettafels tegenwoordig een middenvoet hebben.
Tweede uitzondering: een eetbank langs één zijde. Wie op een bank zit schuift niet naar achteren maar zijwaarts, dus die 80 cm loopruimte mag daar terugvallen naar de ruimte die je nodig hebt om de bank aan te kunnen schuiven. Dat scheelt in een smalle kamer zomaar een halve meter.
En dan de fout die het duurst is. Koop de tafel niet op het aantal mensen dat één keer per jaar komt eten. Een tafel van 300 cm die elf maanden per jaar de kamer dichtzet, om twee keer met kerst iedereen te kunnen ontvangen, kost je meer bruikbare ruimte dan die twee avonden waard zijn. Twee losse tafels aanschuiven of een keer krapper zitten is dan de betere afweging.
De laatste controle voordat je bestelt
Plak de omtrek van de tafel af op de vloer met schilderstape, in de echte maat. Loop er een paar dagen omheen voordat je bestelt. Wat op papier 80 cm loopruimte is, voelt met een openstaande kastdeur erbij anders.
Zet daarna een keukenstoel op de plek van de hoekstoel en schuif hem naar achteren tot je kunt opstaan. Kom je met de rugleuning tegen de muur of tegen de kast, dan is de tafel te lang of staat hij te dicht op de wand.
Meet ook de route naar binnen. Een keramisch of marmeren blad van 230 cm gaat niet om een krappe trapbocht heen en kan niet gekanteld worden zonder risico, dus de deuropeningen en het trappenhuis horen bij de maatvoering.
Komt er een vloerkleed onder de tafel, dan moet dat aan alle kanten minstens 60 cm buiten het blad uitsteken, anders haakt er elke maaltijd een stoelpoot op de rand. Wat dat per tafelmaat betekent staat in het artikel over welke maat vloerkleed je nodig hebt.
En staat de tafel er eenmaal, dan komt de volgende vraag vanzelf: wat er op het blad staat op alle uren dat er niet gegeten wordt.
Bekijk alle eettafels
Bekijk de collectie
