De wand die overdag klopte en 's avonds niet
Een woonkamer met een breed tv-meubel tegen de lange wand, het scherm eroverheen, en aan weerszijden decoratie: links een gouden schaal en een glazen vaas, rechts een spiegelend object en een plant met glanzende bladeren. Overdag stond het er goed bij. Iedereen die binnenkwam zei er iets van.
Zodra het donker werd begon het te schuiven. Het schermbeeld weerkaatste in de gouden schaal, de vaas ving de staande lamp achter de bank, en aan de rechterkant zat er een lichtvlek in het spiegelende object die precies in je ooghoek viel. Niemand wees het aan, maar iedereen keek de hele avond een beetje scheef.
Het probleem zat niet in de objecten en ook niet in de hoeveelheid. Het zat in het materiaal, en in het feit dat een televisie 's avonds de helderste plek van de kamer is.
Waarom een scherm zich anders gedraagt dan een wand
Een uitgeschakelde televisie is een zwarte spiegel. Alles wat ervoor of ernaast staat en enige glans heeft, komt erin terug: de lamp, het raam, de mensen op de bank. Dat maakt de wand overdag drukker dan je denkt, want je ziet elk object twee keer.
Zodra het scherm aangaat, keert de verhouding om. De televisie is dan de lichtbron en alles eromheen is silhouet. Glanzende objecten reageren daarop door zelf ook te gaan lichten, en dat is precies het soort beweging in je ooghoek waar je moe van wordt zonder te weten waarom.
De rest van dit artikel loopt de wand uit de eerste sectie stap voor stap om, in de volgorde waarin het is aangepakt.
Stap 1: alles wat spiegelt gaat weg bij het scherm
Goud, chroom, hoogglans en helder glas horen elders in de kamer. Naast een televisie werken juist matte, iets ruwe oppervlakken: travertijn, ongeglazuurd keramiek, hout met een open nerf, linnen.
Dat begint bij het meubel zelf. Het tv-meubel Claremont met travertine blad is 196 cm breed en 63 cm hoog, met een stenen bovenblad dat licht opneemt in plaats van terugkaatst. Op zo'n blad kun je iets neerzetten zonder dat er een tweede lichtpunt ontstaat. Bij een blad in hoogglans zie je onder elk object nog een reflectie ervan, en dan lijkt een rustige opstelling alsnog vol.
De plant met glanzende bladeren ging in dit geval naar de andere kant van de kamer. Vervangen door iets met een mat blad of door niets, dat maakte minder uit dan het feit dat er niets meer stond te glimmen.
Stap 2: kies een hoogte die duidelijk van de schermrand afwijkt
Het tweede wat er misging: de gouden schaal en het object rechts kwamen allebei ongeveer tot dezelfde hoogte als de onderrand van het scherm. Daardoor ontstond er een horizontale lijn over de hele wand, en zo'n lijn maakt het scherm optisch breder dan het is.
Wat werkt is een duidelijk verschil. Blijf laag, zodat een object niet boven het meubelblad uitkomt op schermhoogte, of ga juist hoog met iets smals dat langs de zijkant van het scherm omhoog loopt. De tussenmaat, net zo hoog als de onderrand, is de enige die je beter overslaat.
Op een laag en breed meubel is dat makkelijker dan het klinkt. Het tv-meubel Diddley in charcoal is 220 cm breed en maar 49 cm hoog; daardoor zit er tussen het blad en de onderrand van het scherm genoeg ruimte om een object te plaatsen dat duidelijk onder die lijn blijft.
Stap 3: de raamkant krijgt minder
De kant van de wand die het dichtst bij het raam ligt, krijgt overdag strijklicht en 's avonds de weerspiegeling van de gordijnen. Daar staat decoratie dus altijd in het felste of het onrustigste deel van het beeld.
In de kamer uit het begin stond aan de raamkant het spiegelende object. Dat is de kant die is leeggemaakt: er staat nu alleen nog de kabelbak die er toch al was. Alles wat overbleef is naar de wandkant verhuisd, waar het licht gelijkmatiger is en er geen raam in het scherm meesprong.
Deze verdeling voelt in het begin scheef, en na een week merk je het niet meer. Wat je wel merkt is dat de televisie minder aandacht opeist als hij uit staat.
Stap 4: één lichtpunt, en niet recht naast het scherm
Een brandende lamp naast een televisie verzacht het zwarte vlak, maar alleen als het licht warm is en de kap het afschermt. Een kale peer op schermhoogte doet het tegenovergestelde: dan kijk je de hele avond tegen twee lichtbronnen aan.
Een lamp met een stoffen kap op het meubel of op een kastje ernaast lost dat op. De tafellamp Jamie met schelpen voet en linnen kap is 69 cm hoog; op een laag tv-meubel komt de onderkant van de kap daarmee ruim boven de schermrand uit, zodat je in de lamp kijkt en niet in het peertje. De schelpenvoet is bovendien mat, dus hij pikt het schermbeeld niet op.
Welke lichtsterkte en welke plaatsing rond een televisie in de praktijk werken, en waarom een lamp achter de kijker vaak beter uitpakt dan een lamp ernaast, staat uitgewerkt in het stuk over licht rond de televisie.
Dezelfde wand, na de wissel
Bij het opnieuw inrichten is er maar één regel aangehouden: alles wat naast het scherm staat, deelt een materiaal of een kleur met de kamer. Een keramieken pot in dezelfde toon als het vloerkleed, een houten object dat het meubel herhaalt, en verder niets. Dat is minder streng dan het klinkt, want het sluit alleen uit wat er los bij staat. Een enkel afwijkend object mag, zolang het mat is en niet op schermhoogte staat; twee of drie afwijkende objecten naast elkaar maken van de tv-wand een etalage.
Wat er nu staat: aan de wandkant een lage keramieken pot en een lamp met linnen kap, aan de raamkant niets. Het meubel is hetzelfde gebleven, het scherm ook.
Het verschil merk je op het moment dat de televisie aangaat. Er beweegt niets meer mee in je ooghoek, en als het scherm uit is trekt de wand geen aandacht meer dan de rest van de kamer. Voor de zithoek eromheen, en wat textiel daar toevoegt, is er een apart stuk over de tv-hoek verzachten met textiel.
Loop je vast op het meubel zelf, bijvoorbeeld omdat het blad glimt of omdat het te hoog is voor je schermhoogte, dan is dat vaak de goedkoopste plek om te beginnen. In de tv-meubels staan lage brede modellen met stenen en houten bladen die het licht opnemen in plaats van het terug te kaatsen.
Bekijk alle tv-meubels
Bekijk de collectie
