Meet de voet, niet de hele lamp
De maat die telt is de hoogte van de kale voet, dus zonder kap en zonder fitting. Neem daar ongeveer tweederde van en je hebt de diameter die je zoekt.
Een voorbeeld. De tafellamp Alina van 55 cm wordt zonder kap geleverd. Tweederde van 55 is bijna 37, en omdat kappen in vaste maten verkocht worden rond je af naar 40 cm. Een paar centimeter naar boven of beneden ziet niemand. Twintig centimeter wel.
Bij een staande lamp gaat die rekensom niet op. De vloerlamp Jamy van 139 cm zou volgens dezelfde regel een kap van negentig centimeter krijgen en dat is een parasol. Vloerlampen krijgen een kap van 45 tot 50 cm, hoe hoog ze ook zijn, omdat die kap op ooghoogte hangt en niet op tafelhoogte.
Een voet van 16 cm vraagt een onderrand van 40
De tweede maat is de onderdiameter. Die hoort breder te zijn dan het breedste punt van de voet, en met een flinke marge.
De Alina meet 16 cm aan de basis. Een cilinderkap van 40 cm doorsnee en 30 cm hoog steekt er twaalf centimeter aan elke kant overheen. De fitting en het peertje verdwijnen uit het zicht, ook als je vanaf de bank omhoog kijkt.
Te smal is de fout die het vaakst gemaakt wordt. Een kap die even breed is als de voet laat het peertje aan de zijkant meekijken en krijgt de verhouding van een hoed die een maat te klein is. Andersom kan het ook misgaan: een kap die zo ver uitsteekt dat de voet eronder wegvalt, maakt van marmer of glas een onzichtbare paal.
Stof gloeit, glas en hout sturen het licht omlaag
Een kap van textiel op een ijzeren frame laat licht door de wand heen. De hele kap wordt dan zelf een lichtvlak en de kamer krijgt zacht strooilicht op zo'n 70 cm hoogte, wat op een dressoir of naast de bank meestal is wat je wilt.
Een gesloten kap doet het omgekeerde.
De glazen kap van de tafellamp Felina, 45 cm doorsnee op een lamp van 80 cm hoog, houdt het licht vast en laat het boven en onder ontsnappen. Bij de tafellamp Peyton van 32 cm zit er een houten conus op en valt het licht alleen naar beneden, in een plas op het nachtkastje.
Kies daarop en niet op kleur. Is dit de enige lamp in de hoek, dan blijft het bij een gesloten kap donker rondom en heb je een tweede lichtpunt nodig; hoeveel er in een kamer horen staat in het artikel over het verlichten van een woonkamer. Lees je er wel eens, dan werkt gericht licht juist beter dan een oplichtende kap die vanuit je ooghoek in beeld staat.
Meet dus eerst je voet op en schrijf twee getallen op: de hoogte en de breedte aan de basis. Met die twee in je hoofd loop je door de lampenkappen heen en valt het meeste vanzelf af.
