Hoeveel goud kan een muur hebben?

Het goud van nu glimt nauwelijks

Het goud dat twintig jaar geleden in huiskamers hing, glom als een spiegel. Gelakte lijsten, gepolijst messing, een klok waar je jezelf in zag. Dat goud is vrijwel verdwenen en er is iets anders voor in de plaats gekomen: mat, geborsteld, soms nauwelijks te onderscheiden van brons of oud messing.

Op de Wall art Golden Gleam van 100 bij 140 cm zie je dat goed. De ondergrond is jute op een grenen frame, gelaagd in bruin en grijs, en het goud zit erin als folie-accenten. Van recht voren is het werk voornamelijk bruin. Pas als je er schuin langs loopt, springen die folievlekken aan en dan pas zie je dat het een goudwerk is.

Dat is het eerste wat opvalt aan goud aan de muur anno nu: het is een kleur die je moet betrappen.

Een vlak, een lijn en een rand zijn verschillende soorten goud

In de praktijk zijn er drie manieren waarop goud een wand raakt, en ze gedragen zich allemaal anders.

Goud als vlak is het meest zichtbaar. De Bloom golden van 110 bij 110 cm is helemaal goud: honderden overlappende schubvormige elementen van aluminium, folie, MDF en leer, met een dikte van 4 cm. Dat object is aan een wand niet te overzien, en het meet zichzelf ook nooit af aan een lijst, want die heeft het niet.

Goud als contour werkt heel anders. Op de wanddecoratie Eden liggen gouden cirkels op een beige ondergrond, gevat in een zwarte lijst. Het goud is daar een tekening en de rest van het paneel is achtergrond, waardoor het van vier meter afstand oogt als een rustig beige vlak met beweging erin.

En dan is er goud als rand: het smalle gouden biesje binnen een zwarte lijst, een millimeter of vijf breed. Dat detail zie je vanaf de bank niet eens, en toch is het precies het detail dat zo'n werk laat rijmen met een gouden kandelaar op de tafel eronder.

Tussen acht uur 's ochtends en zes uur 's avonds is het drie kleuren

Goudfolie en gepolijst metaal weerkaatsen gericht. Ze kaatsen het licht terug in één richting, terwijl beige verf het in alle richtingen verspreidt. Daardoor verandert een goudwerk in de loop van een dag meer dan welk ander wandobject ook.

Op een wand die uitkijkt op het noorden, met de hele dag koel en gelijkmatig hemellicht, blijft goud dof en trekt het naar grijsbeige. Zet hetzelfde werk op een wand die aan het eind van de middag strijklicht van het zuidwesten krijgt, en er is een half uur waarin het letterlijk oplicht. Daarna zakt het weg.

Dat is niet altijd een voordeel. In een eetkamer met de wand recht tegenover de tuindeuren is er rond het middaguur een moment dat het goud gewoon een felle vlek is, precies op ooghoogte van wie aan tafel zit.

Het reliëf doet het werk, de kleur krijgt de eer

Kijk van drie meter afstand naar een goudkleurig wandobject en wat je ziet zijn schaduwen. De gouden tint zelf leest op die afstand als een warme grijstoon; het patroon dat je waarneemt komt van de diepte tussen de elementen.

De Bellamy wanddecoratie van 90 bij 90 cm laat dat goed zien: tientallen goudkleurige organische elementen op een witte achtergrond, in een zwart-gouden lijst. De witte ondergrond zorgt ervoor dat elk element zijn eigen schaduw krijgt, en die schaduwen zijn wat het paneel op afstand leesbaar maakt.

Bij de Wall art Moon van 73 bij 73 cm gebeurt hetzelfde in het klein. Daar staat een cirkel in reliëf, met ruwe zwarte textuur naast goudkleurige vlakken. Haal het reliëf weg en er blijft een platte cirkel over die van drie meter afstand niets meer doet.

De kamers waar het te veel werd

Er is een kantelpunt en dat ligt lager dan de meeste mensen denken. Het ligt zelden bij een tweede goudkleurig object. Het treedt op zodra het goud in één zichtlijn drie verschillende functies krijgt.

Een woonkamer die dat liet zien: een goudkleurig wandpaneel boven de bank, twee gouden kandelaars op de salontafel eronder, een spiegel met gouden lijst op de wand ertegenover, en een vloerlamp met een gouden kap ernaast. Losse stukken die elk voor zich prima waren. Samen was er niets meer dat de aandacht ergens naartoe stuurde, want alles blonk even hard mee.

Het viel op dat de kamer rustiger werd zodra de kandelaars van tafel gingen. Niet omdat die kandelaars fout waren, maar omdat de wand daarmee weer het enige gouden vlak op ooghoogte was.

Goud staat zelden alleen aan de wand

Bijna alle gouden wanddecoratie die je tegenkomt heeft zwart erbij. Een zwarte baklijst, een zwart-gouden rand, ruwe zwarte textuur naast de goudvlakken. Dat is geen toeval: zwart geeft het goud een grens en zorgt ervoor dat de warme tint niet uitloopt over de muur.

In kamers waar goud met chroom of geborsteld staal samenkomt, gaat het anders. Daar is het goud altijd de warmste kleur in de ruimte en trekt het het oog naar zich toe, ook als het object kleiner is dan het stalen exemplaar ernaast. Over hoe die combinatie uitpakt gaat een apart stuk over goud, zwart en chroom naast elkaar.

Wat je in de winkel niet ziet en thuis wel: hoe het goud zich verhoudt tot de kleur van je vloer. Boven een eiken vloer in een honingtint verdwijnt een warm goudwerk half in het geheel. Boven donker gerookt eiken of een grijze gietvloer staat datzelfde werk ineens los van alles.

's Avonds, als de lampen aan zijn

Onder een lamp van 2700 kelvin wordt goud roder dan het bij daglicht was. Dat is het moment waarop een goudkleurig wandobject het meest doet: de rest van de kamer zakt weg in warm halflicht en het goud houdt als laatste iets van glans vast.

Zet één lamp uit en het effect verschuift meteen weer, omdat de hoek van het licht op het reliëf verandert. Een wandobject dat overdag rustig meedeed, kan om tien uur 's avonds ineens het helderste punt van de kamer zijn. Dat ritme van licht dat door de dag heen verschuift, is precies wat een kamer op verschillende uren anders laat aanvoelen; daar gaat het stuk over hoe een interieur meebeweegt met je dagritme verder op in.

Bij alle wanddecoratie op een rij valt op hoeveel van de gouden stukken rond of cirkelvormig zijn. Rond goud vangt strijklicht van elke kant even goed, en dat is waarschijnlijk waarom die vorm bij dit materiaal zo vaak terugkomt.